Persoonlijk

De kracht van een goeie “Sorry”.

Redactie Lifehacking
Geschreven door Redactie Lifehacking

Excuses aanbieden: waarom is dat voor velen van ons zo lastig, en waarom is het toch handig om te leren. In westerse landen wordt het aanbieden van excuses gezien als het toegeven van schuld. Onze excuses zijn daarom vaak wat lomp “sorry dat ik te laat ben maar de brug stond open”, “sorry dat je je gekwetst voelde maar ik bedoelde het niet zo” of “sorry dat ik je spiegel eraf heb gereden, maar de straat is ook zo smal. Wij schuiven daarmee in één zin de schuld op iemand of iets anders en ontkrachten ons excuus. In sommige landen lijkt het zelfs wettelijk zo te zijn. In de V.S. raden advocaten mensen af om excuses aan te bieden, bijvoorbeeld aan artsen of bedrijven. Zij zijn bang dat de verzekeraar dat als een erkenning van aansprakelijkheid ziet en dus niet uitkeert.

In Japan kijken ze daar heel anders tegenaan.

Wettelijk is het maken van excuses in Japan zeker geen toegeven van schuld of aansprakelijkheid. Sociaal wordt het gezien als een teken van nederigheid en medemenselijkheid. Eerst een excuus en dan een ijverige poging het probleem op te lossen wordt daar gezien als de normale, beleefde omgangsvorm. Daar kunnen wij nog wat van leren.

Feitelijk is onze manier van doen een beetje dubbel.

Als klager of ‘slachtoffer’ zijn wij allereerst op zoek naar erkenning voor ons ongemak. We willen gehoord worden. Maar wanneer iemand tegen ons klaagt, voelen we ons vaak een beetje aangevallen en schieten we in de verdediging of laten we merken dat we vinden dat de ander zich niet zo druk moet maken. Gek eigenlijk, want je weet hoe het voelt als iemand meteen na het aanbieden van excuses met een verdediging of een “maar…” komt. Dat is niet fijn, de excuses komen niet gemeend over, je voelt je een lastige zeurpiet.
Misschien heeft dit met oud zeer te maken. Wie herinnert er niet een moment uit zijn jeugd waarbij vader of moeder zei “En ga jij nu wel eens heel snel je excuses aanbieden!” Dat waren geen leuke momenten, dus het is niet zo gek dat wij het excuseren niet als een pretje ervaren.

Toch kan het heel verstandig en prettig zijn om jezelf aan te leren om excuus te maken. Waarom?

  • Het versterkt je relatie: als je deze stap goed doorkomt wordt de relatie hechter.
  • Het is sociaal en rechtvaardig om erkenning te tonen voor andermans ongemak.
  • Het is een oefening in nederigheid. (Dat is iets anders dan een laag zelfbeeld)
  • We laten aan de ander zien dat we hem waarderen, omdat hij ook wel weet hoe moeilijk het is om je excuses aan te bieden zal hij waarderen dat je dat voor hem over hebt.
  • We geven de ander ook de kans om zich van zijn beste kant te laten zien door je excuses te aanvaarden.
  • Als de lucht geklaard is hoef je je daarna niet schuldig te voelen of spijt te hebben, twee hele vervelende emoties.

Een paar handreikingen voor het aanbieden van excuses:

  • Begin met je te realiseren dat je niet automatisch schuldig bent wanneer je je verontschuldigingen aanbiedt.
  • Probeer een beeld te vormen van wat er mis is gegaan, waardoor is de ander benadeeld? Was je te laat, heb je iets gezegd dat lomp overkwam, heb je iets beloofd dat je niet nagekomen hebt?
  • Leef je in in de situatie van de ander, vraag je af hoe jij je zou voelen als je in zijn schoenen zou staan. Hij heeft moeten wachten, zich gekwetst gevoeld of zijn vertrouwen in jou is geschonden. Je hoeft het er niet mee eens te zijn, je hoeft het alleen maar te begrijpen.
  • Bied nu je excuus aan voor dat vervelende gevolg: “Sorry dat je hebt moeten wachten”, “Het spijt me als ik je gekwetst heb” of “Wat vervelend dat je niet van me op aan kon”.
  • En het belangrijkste: stop meteen na die zin. Laat je niet verleiden om een externe factor de schuld te geven van het ongemak. Houd je in als je merkt dat je wilt gaan zeggen “ja maar…” of “dat kwam doordat…” Gewoon NIET DOEN. Voorkom dat het een discussie wordt over hoe de ander zich voelt en of dat al dan niet terecht is. Daar kom je meestal niet uit.
  • Als je nog iets aan zijn ongemak kan doen, doe het dan ook. Kom alsnog je belofte na, meld dat je zal proberen minder bot te zijn of op tijd te komen. Soms is het ‘leed’ al geschied en dan kan je er niets meer aan doen.
  • Als de ander je excuses aanvaardt, bedank hem en laat het er verder bij (of ga samen gezellig iets drinken).
  • Aanvaardt hij ze niet, geef dan aan dat je deur daarvoor open blijft staan: “Ik begrijp dat je nog even boos bent, dank dat je even naar me wilde luisteren en als je er nog een keer op terug wilt komen, graag, mijn deur staat open”.

Heeft er iemand nog goede ideeën over manieren om je excuses aan te bieden? Hoe denken jullie dat het komt dat wij het vaak zo moeilijk vinden?

over de auteur

Redactie Lifehacking

Redactie Lifehacking

Lifehacking.nl gaat over slimmer werken en slimmer leven. Diverse auteurs schrijven over het snijvlak van kennismanagement, persoonlijke ontwikkeling, timemanagement en digitale innovaties. Lifehacking organiseert regelmatig activiteiten en we geven workshops, brainjams en lezingen over lifehacking-gerelateerde onderwerpen.

Reageer

37 Reacties

  • “Hoe denken jullie dat het komt dat wij het vaak zo moeilijk vinden?”

    Waarschijnlijk omdat er voor de sorry nog een hele discussie is geweest om je gelijk te halen.
    Met sorry zeg je dan eigenlijk tegen jezelf;
    Al het voorgaande is voor niks geweest..

  • Soms is die discussie misschien op zijn plek. Maar het is waarschijnijk ook wel eens handig om eerst tot 10 te tellen, eerst het ongemak van de ander op zijn minst te erkennen, je dan af te vragen of een discussie waarde toevoegt aan de verstandhouding. Vaak is het toch zo dat allebei een beetje gelijk en een beetje ongelijk hebben. En dan kan je je afvragen hoe belangrijk het is om je gelijk te halen en of het niet ten koste van iets belangrijkers gaat. Maar realiseer je een ding: als iemand ergens ongemak van heeft, dan is dat zijn gevoel, en of het terecht is of niet, het is er wel, en je hoeft iemand niet gelijk te geven om te erkennen dat hij zich kl*te voelt.
    Dus als je zegt ‘al het voorgaande is voor niets geweest’ dan is het misschien soms wel handig om ‘al het voorgaande’ over te slaan. Soms. Wat Dykam zegt: blijven proberen, is erg waardevol. Bewust hiermee omgaan betekent al heel veel.

  • Sorry zeggen is inderdaad niet heel moeilijk als je erbij bedenkt dat het niets af doet aan jou, of aan jouw standpunt en puur is bedoeld om het leed dat je de ander hebt berokkend te onderkennen.

    En zoals hierboven gezegd: laat het daar bij en de truc is: ook in je gedachten!! Wat wij namelijk eigenlijk verwachten is dat de andere partij dan ook sorry zegt, maar in onze met schuld en boete doorspekte maatschappij is het tegendeel vaker het geval: de andere partij ziet jou als degene die schuld bekent en gebruikt je sorry om eigen argumenten nogmaals kracht bij te zetten en je te laten boeten.

    Mijn tip: koester geen verwachtingen (dat is al een nobel streven op zich), blijf zo verlicht mogelijk, glimlach en laat het voor wat het is.

  • @Bregje: mooie aanvulling, dat we de dingen toch vaak persoonlijk opvatten. Het helpt als je je realiseert dat het niet kritiek op de persoon is, maar feedback op gedrag. Zowel voor de ‘benadeelde’ als voor de ‘sorry zegger.

  • Wat in de uitwisseling heel zinvol kan zijn is niet alleen schuld erkennen maar ook bereidheid tonen om de ander te compenseren: “Wat kan ik doen om het goed te maken?”
    Als je iemands vaas omgooit stel je ook voor om die te vergoeden; als je iemands vertrouwen beschadigt kan je hier ook iets tegenoverstellen- nog los van of iemand er een idee bij heeft hoe hij of zij gecompenseerd kan worden, de *intentie* is al erg heilzaam voor de relatie.

  • Ik wil voor een ding waken en dat is dat het “sorry” niet verder escaleert. We leven momenteel in een “sorry” maatschappij. Hiermee bedoel ik dat mensen wel heel erg makkelijk sorry zeggen terwijl ze dat niet echt menen. Met dit gebruik van sorry zijn ze direct van een hoop gezeur af.
    Excuses maken of sorry zeggen daar zit, voor mij althans, een levensgroot verschil tussen en zo ervaar ik dat ook dagelijks. Vooral de leeftijd van rond de middelbare school leeftijd vindt het erg gemakkelijk om sorry te pas en te onpas te gebruiken.

    Excuses is goed, excuses moet maar dan wel gemeend.

  • “Begin met je te realiseren dat je niet automatisch schuldig bent wanneer je je verontschuldigingen aanbiedt. ”

    Maar als de andere partij het wel opvat als een “schuldig zijn”?

  • > Probeer een beeld te vormen van wat er mis is gegaan

    Zonder je daarbij af te vragen wiens schuld het is. Neem de helft van de schuld zonder discussie op je, EN BIED DAARVOOR ZONDER VOORBEHOUD je excuses aan.

    In een serieus conflict binnen een serieuze relatie dienen er twee door het stof te gaan. Neem dan gerust het voortouw, want je weet zelf dondersgoed dat je ook fout zat. Is het niet direct, dan is het wel indirect. Neem die verantwoordelijkheid, en ga daarvoor door het stof.

    Als je de relatie niet die moeite waard vindt, vraag jezelf dan serieus af of je die relatie sowieso de moeite waard vindt. Dikke kans dat het antwoord “nee” is, en dat je dan beter op eigen kracht verder kunt gaan.

    En als de andere partij het wel opvat als een “schuldig zijn”, dan komt dat vanzelf aan de orde… dan is er evengoed iets onevenwichtigs aan de relatie, en dan leidt het niet aanbieden van je excuses niet tot een beter resultaat dan het wel doen.

  • Hoi Sanne,

    Had “toevallig” ruzie vrijdagavond met mijn vriendin en heb dag later 10 keer mijn excuus aangeboden voor mijn gedrag. Ik had haar zoveel mogelijk beledigd om een reactie bij haar los te krijgen maar dat ging natuurlijk ook fout!

    De moeite die ik eerst had om geen sorry te zeggen was dat ik dacht / vond dat ik in “mijn recht” stond en dat ik dus ‘gelijk’ had.

    Om later door de ogen van haar te kijken zag ik wel degelijk dat ik niet o.k. was geweest en DAT is volgens mij een van de moeilijkste dingen: om eerst aan jezelf toe te geven dat je fout bent geweest.

    Dus weer een ego-situatie ipv relationeel…

    Wouter

  • Hoi Sanne,

    Interessante gedachte, maar toen ik de onderstaande alinea las moest ik toch even onwillekeurig denken aan het weigeren van excuses aan de troostmeisjes uit de Jappenkampen door de Japanse regering.

    “… In Japan kijken ze daar heel anders tegenaan.
    Wettelijk is het maken van excuses in Japan zeker geen toegeven van schuld of aansprakelijkheid. Sociaal wordt het gezien als een teken van nederigheid en medemenselijkheid. Eerst een excuus en dan een ijverige poging het probleem op te lossen wordt daar gezien als de normale, beleefde omgangsvorm. Daar kunnen wij nog wat van leren. ”

    Peter

  • Wat mij het meest tegenhoudt is mijn ego. Mijn trots. ik wil mezelf niet omlaag halen met het zeggen van sorry. dan laat je zien dat jij de stap neemt om de ruzie niet verder te laten gaan. dan geef je je verloren aan de tegenpartij. Als de tegenpartij sorry zegt dan voel je jezelf sterker. Dus Ik denk dan inmezelf waarom zou ik me verlagen en sorry zeggen.

    Aan de andere kant. Als je sorry zegt kom je echt verder. alleen dan moet je niet alleen aan jezelf denken. dat je kan toegeven dat je fout zit is iets veel groter dan “je trots omlaag halen”. Je durft je eigen fout in te zien toe te geven dat je fout zat. en tot slot iedereen leert van zijn fouten.

    Dus veel beter om sorry te zeggen, maar dat moet je dan zelf ervaren.

  • ik wil iemand zijn excuus aanbieden, omdat ik te een fout heb gemaakt(te rancuneus),2 problemen de deur is dicht,en een gesprek lukt niet, een manier een ludieke manier zoek ik nu om de persoon aan het lachen dmv een ludieke manier mijn boodschap over te brenegen dat ik een fout heb gemaakt, wie heeft een insteek voor een ludieke sorry manier te zeggen, brief, kaart of bos bloemen is te standaard en gaat ook zeker niet lukken,ben bereid om alles te doen om mijn excuus op een ludieke manier over te brengen en mijn fout toe te geven

  • Een tussenpersoon zoeken,

    iemand die

    – jijzelf kent en die jou kent en weet dat je oprecht spijt hebt en de relatie wit herstellen of naar die door jou mis-bejegende ander iets wilt goedmaken

    – die ander goed genoeg kent en omgekeerd zodat die 2 mensen zullen openstaan voor elkaar en elkaars eerlijkheid en betrouwbaarheid in het spreken over jouw wens jouw oprechte excuses te mogen aanbieden en jouw wens om eerst via die tussenpersoon tot een het-onderling-weer-goedkom-afspraak te kunnen komen

    alle goeds,
    moge je wens tot excuus&reparatie vervuld worden!

  • Ik lees wel eens op Edam.Volendam.nl zeg maar geregeld. Sweet-Jane, dexter, Yep, BVA, Barqa, en nog veel meer wat een personen zitten er tussen het sorry waar Fred b.v recht op heeft en Nico Tol en zijn verdere maatjes weigerd te geven omdat ze hun trots weigeren op te geven. Ga toch fietsen stelen zeiden we vroeger. Dat gaat bij ons in Sneek wel even anders.

  • Ik weet eigenlijk niet wat ik hier hoop te vinden…misschien wel troost, ik heb zo’n spijt van mijn actie dat ik niet meer kan stoppen met huilen.

    Het rare is, is dat ik de persoon in kwestie nog nooit ontmoet heb. Deze afspraak ging niet door, ik heb in eerste instantie juist gereageerd. Daarna ging het fout, iets wat ik wilde voorkomen.

    Toch heeft hij op mij actie gereageerd, en daarna heb ik ook weer gereageerd en daarna heeft hij ook weer gereageerd iets wat mij verward, in mijn laatste mail heb ik mijn excuses gegeven half gedicht, half mail, maar ik heb hem gekwetst heel erg gekwetst…en waarom eigenlijk om niks! Ik had nooit moeten handelen in mijn emotie.

    Het nare is dat waarschijnlijk het ‘leed’ geschied is en dat hij mij nu links laat liggen, iets wat ik zal moeten accepteren en oh zo mijn eigen schuld.

  • Oei lieve Ilja, dat klinkt helemaal niet goed. Spijt is zo’n nare emotie, het gaat over iets wat je liever anders had gedaan, maar je kan het niet meer terugdraaien. Het gaat aan je knagen, zeker als de communicatie stopt. We zijn nu een dag verder, ik hoop dat je je al wat beter voelt. Maar als je nog steeds zo verdrietig bent… en de spijt blijft aan je knagen en het wordt er maar niet beter op, dan kan ik je alleen maar adviseren om troost en opluchting te zoeken bij iemand die je echt kan helpen. Bijvoorbeeld Sensoor, kan je 24 uur per dag anoniem bellen, mailen of chatten om je hart te luchten en troost te vinden. Misschien helpt het. http://www.sensoor.nl/

  • Sanne, ik lees vandaag pas je bericht. Heel attent, je advies.
    Het ging helemaal niet goed die nacht, ik kon echt niet meer stoppen met huilen, toen ben ik mijn broer en een goede vriend gaan smssen of ze nog wakker waren, mijn broer heeft toen met mij gepraat.
    De volgende ochtend was ik nog steeds verdoofd en verdrietig, ik ben goed opgevangen door mijn broer. Later belde die vriend van mij en na zijn telefoontje kon ik weer echt verder. Daarnaast heb ik vanochtend toch nog een nieuwe mail gestuurd,want het bleef knagen. Want wat dreef mij tot de actie? Dat verhaal heb ik gestuurd naar de persoon in kwestie. Eigenlijk was het een mededeling; voordat je voorgoed afscheid neemt, neem nog wel het volgende in overweging. Anderhalf uur geleden ontving ik een sms; een kleine opening, zo klein dat je hem met het oog niet kunt waarnemen.

  • Ilja, misschien heeft het weinig zin om te blijven uitleggen. Zoals ik in het artikel zet, soms kan je het beter laten bij een oprecht en welgemeend sorry, zonder uitleg of excuus. Het feit alleen al dat jij je er klote over voelt (excuzes le mot) is voldoende informatie. En als de ander dat nu even niet trekt, wees dan ook bereid om het voorlopig te laten rusten, met de mededeling dat jouw deur open staat. Meer is er wat mij betreft niet.
    Daarnaast komt dus het gevoel van spijt dat jij beschrijft (dat is een ander ding in mijn ogen) en dat aan je gaat knagen en verdrietig maakt. Misschien omdat je je onbegrepen voelt. Dat stukkie hoort bij jou, hoort eigenlijk niet in de dialoog met die ander. Of je spijt voelt en of je dat aan je laat knagen, daar ga jij uiteindelijk alleen zelf over. Ik hoop dat de microscopische opening je vrede brengt, en ik hoop dat jouw gevoelens daar niet van af hangen.

  • Ike, dat lijkt mij een typisch voorbeeld van “jazeker!”. Als het jou spijt dat het niet goed uitgepakt is, als je je kan voorstellen dat de ander niet blij is… kan je sorry zeggen dat het zo gelopen is. Why not he? Wat heb je te verliezen? Succes! Als je wilt, deel hier dan nog even hoe het gegaan is?

  • ik kan me volledig vinden in de reactie van H.AnonieM
    het is mijn trots, mijn waardigheid die me tegenhoud.
    en als het me dan wel echt spijt, en ik dat ook vertel en betuig aan die persoon, blijven ze altijd boos op me! ze denk vaak ” Ja, dan had je maar eerder na moeten denken.”
    Nu zit ik weer in zo’n situatie.
    Ik heb iets gezegd wat niet zo bedoeld was, maar wel zo opgevat.
    Ik heb dan ook sorry gezegd, maar de persoon blijft boos.

  • mijn moeder en mijn tante hebben ruzie met elkaar
    en ik wil heel graag dat het goed komt
    want het is niet leuk dat het iedere keer ruzie is

  • Sorry zeggen,..heel waardevol indien men ten onrechte bot ,boos of vernederend deed tegen een ander.
    Helaas zijn er ook mensen die zo,n groot ego bezitten dat ze nooit sorry zullen zeggen!..
    Ze laten nog liever een relatie vorm kapot gaan als hun ego eens ter orde te roepen en menselijk te wezen!.
    Ik zelf kan gelukkig heel goed sorry zeggen,ik schaam me hier niet voor,
    Sta ook open voor het feit dat ik foute uitspraken kan maken en daar ter verantwoording voor word geroepen!
    Samen op een menselijke manier met elkaar omgaan, niet schreeuwen maar praten , echt praten waarbij beide partijen worden gehoord!!..
    Wat zou het fijn zijn als omgangsvormen meer serieus werden besproken thuis en op school!.

    • Mooie tips staan hier. Ik ga morgen ook m’n oprechte excuses maken voor een te felle reactie naar iemand. Ik heb m’n emoties teveel laten regeren. Als moeder van een kind (gevoel van onrecht) Ik wilde er niet teveel uitleg bij geven, tenzij de ander er om vraagt. En zal onthouden dat als ze aangeeft of laat merken er nog niet voor open te staan dit te respecteren. En dan noemen dat ik dit begrijp en mn deur open blijft staan mocht ze er eventueel later nog op terug willen komen.

      Maar nog een vraag; ik ben behoorlijk aangedaan door hele situatie. Wel of niet aangeven/laten merken? Ik wilde geen discussie over gelijk/wiens schuld aangaan. En ook niet teveel uitwijden. Maar wilde wel noemen dat het me raakt en spijt heb van m’n actie vanwege de altijd goede band en wederzijds vertrouwe. Of is dit niet zo verstandig?

      Aanleiding was een “miscommunicatie” over mijn kind., ter info.