Persoonlijk Productiviteit Thuis Werk

Is Mindmapping een van de pijlers onder Het Nieuwe Werken? (Deel 2)

 

activiteiten kenniswerker vrij vertaald naar Peter Drucker

Dit is deel twee in de zoektocht hoe mindmapping kan helpen je werk beter te doen. In deel één heb ik me afgevraagd wat dat ‘beter doen’ inhoudt en of het mindmappen daar zo’n belangrijke rol in speelt dat het een van de pijlers onder Het Nieuwe Werken of lifehacking zou moeten zijn. In dit en het volgende deel ga ik een aantal toepassingsgebieden af om na te gaan in hoeverre bestaand onderzoek mijn persoonlijke ervaringen bevestigt. In het volgende deel zal ik een uitspraak doen of mindmappen een pijler van HNW zou moeten zijn.

Verbetert Mindmappen je presentatievaardigheden?

Een belangrijk onderdeel van het werk van de kenniswerker is kennis te delen. Dit gebeurt onder andere door het geven van presentaties. Uit een onderzoek van Mento et al (1999) over de applicaties van mindmapping in hogere managementopleidingen werd duidelijk dat een aantal deelnemers van het onderzoek overtuigende presentaties gaf met behulp van slechts een overheadprojectorsheet van hun mindmap. Ze konden het gepresenteerde materiaal effectief hanteren, omdat de informatie was genoteerd en opgeslagen op een geïntegreerde holistische manier in plaats van op lineaire wijze. Deelnemers konden de kennis beter internaliseren omdat het hun eigen (visuele) weergave was.

Zelf heb ik zowel ervaring met het presenteren vanuit één enkele ‘statische mindmap’, zoals hierboven omschreven, als met het opbouwen in stappen van een presentatie aan de hand van een ‘klikbare elektronische mindmap’. In de eerste aanpak merk ik dat het makkelijk is om een lange ingewikkelde presentatie te onthouden als ik de mindmap vooraf zelf heb gemaakt. Zo kreeg ik pas geleden een blue screen of death midden in mijn keynote speech voor een volle zaal. Dit was voor eerst dat ik letterlijk zonder visuele ondersteuning kwam te staan. Gelukkig kon ik verhaal vervolgen ‘uit het blote hoofd’ en bleek ik nadat mijn laptop opnieuw was opgestart precies op de verhaallijn te zitten.

In de praktijk merk ik dan ook dat de tweede aanpak voor mij het best werkt: samen met het publiek de mindmap per tak afgaan. Zeker als je dit met modernere (opkomende) presentatiemethoden vergelijkt, zoals ik vorige week deed met mijn Crowdsourcing Pecha Kucha-presentatie of dit Prezi-voorbeeld. Als je een elektronische mindmap namelijk eerst in zijn geheel toont om daarna je publiek per tak van de mindmap stap voor stap door de informatie heen kunt loodsen, krijg je meer vragen, enthousiaste reacties en kun je makkelijker een verslag nasturen met de vragen van je publiek daarin opgenomen.
verander componenten meenemen Twinfield keynote en dialoog workshops
Zeker als je weer bij het gehele plaatje en je eindconclusie eindigt. Een beter resultaat bereik je, in mijn ervaring, als je anderen de mogelijkheid biedt om tijdens je presentatie de elektronische mindmap aan te vullen. Dan wordt het vormen van nieuwe kennis een groepsproces. Dat kan ook online. Zie bijvoorbeeld dit boekuittreksel van Daniel Pink (A Whole New Mind) met dialoogsysteem.

Bevordert Mindmappen de groepssamenwerking?

Mindmappen is een goede techniek om samen met anderen plannen te ontwikkelen, kennis over te dragen en projecten te implementeren. Mijn ervaring in projecten is dat het samen mindmappen of ook wel ‘livemindmappen‘ genoemd je in staat stelt op een dynamische en creatieve wijze gebruik te maken van de inbreng van alle leden. Alle ideeën en uitspraken kunnen worden opgeslagen op de juiste plek in de mindmap en kunnen op één tijdstip openlijk besproken worden – ook online door gebruik te maken van mindmapping tools in de cloud. Doordat iedereen ‘gehoord’ en ‘gezien’ wordt, ontstaat draagvlak. De mindmap representeert op een hiërarchische gestructureerde ‘uitwaaierende’ wijze de gedachtestappen die tijdens projectbesprekingen en groepsbrainstorms aan de orde zijn gekomen. Dit kan ook in een langduriger proces met meerdere mindmapping-bijeenkomsten. Zie dit voorbeeld van een spreekbeurt van Martijn Aslander.

Onderzoek van Zampetakis et al (2007) gaf aan dat studenten de voorkeur gaven aan in teams werken met mindmaps. De mindmaps maakten mogelijk dat zij een synergistische interactie konden ontwikkelen, collectieve kennis konden verzamelen en konden werken met een group minded attitude, ofwel: handelend vanuit een ‘gezamenlijk mentaal model’. De stroming van communicatie tussen de leden van de groep heeft volgens Zampetakis et al bijgedragen aan het creatieve proces.

Stimuleert Mindmapping je creativiteit?

Het maken van mindmaps stimuleert volgens mijn cursisten de creativiteit en het genereren van nieuwe ideeën niet alleen tijdens het eigen denkproces, maar ook in brainstormsessies met grotere groepen. De ruimtelijke presentatie helpt een beter overzicht te verkrijgen en maakt het leggen van nieuwe verbindingen gemakkelijker en zichtbaarder. Je kunt op één enkel A4tje een groot aantal ideeën, gedachten, en verbindingen in de mindmap maken.

Toen mindmapping werd ingezet tijdens een brainstorm om de belangrijkste ‘curriculum gerelateerde kwesties’ van een opleiding te identificeren, werd tijdens het bestuderen van de uitkomsten duidelijk dat zowel de kwantiteit als kwaliteit van de gegenereerde onderwerpen was verbeterd. Deelnemers rapporteerden achteraf dat de brainstorm ertoe had geleid dat ze alle zorgpunten als geheel maar ook als losstaand in verband met elkaar hadden kunnen zien in een sfeer die ze hadden ervaren als open, participatief en uitnodigend. Het gebruik van mindmapping-software had de deelnemers ook de gelegenheid geboden te reflecteren, veranderingen voor te stellen en op associaties te komen (Paykoc et al, 2004).

Kapstok

Als uitgangspunt en kapstok heb ik voor deze post de activiteiten van de kenniswerker gebruikt. Vrij vertaald naar de indeling van Peter Drucker. Zie de mindmap aan de bovenkant van deze blogpost. De genoemde onderzoeken onderbouwen mijn persoonlijke ervaring (en die van mijn cursisten) dat mindmappen een positieve bijdrage levert aan activiteiten als samenwerken, schrijven, brainstormen, presenteren, organiseren en het vergroten van de creativiteit.  In het laatste deel kijk ik verder naar activiteiten zoals hoe mindmapping je leervermogen en kritisch denken kan vergroten en trek ik tevens aan het einde van het derde deel mijn conclusie.

Ik ben benieuwd naar je reactie op dit en het vorige deel! Klik hier om ook deel 1 te lezen.

Klik hier om naar deel 3 te gaan.

over de auteur

Avatar

Jerre Lubberts

Jerre Lubberts is oprichter van o.a. World of Minds, Academy of Minds en aHa!Coaching. Hij deelt graag kennis die hij en zijn team in de praktijk opdoen in allerlei verandertrajecten.

Help je mee kennis te delen? Zet dan jouw ervaring of ideeën onderaan een artkel en Jerre regelt vouchers voor je zodat je GRATIS mee kan doen aan een van deze webinars: http://academyofminds.com/nl/trainingen-workshops/webinars/

Jerre helpt om het leervermogen van mensen, teams en organisaties te vergroten en verandertrajecten te accelereren. Jerre is ervan overtuigd dat 'werken' veel leuker en beter kan. Vaak ook wel moet, omdat er anders mensen uitvallen (volgens CBS/TNO heeft 1 op de 7 werkers last van burn-out verschijnselen).

World of Minds is gespecialiseerd in Sociale Innovatie (Slimmer werken, - sturen en -organiseren) o.a. door de 'denk- en doe-kracht' van mensen, teams en organisaties te versterken.
Niet alleen om tijd en geld te besparen maar ook om te helpen sneller in te spelen op veranderingen en het werkplezier te vergroten. Door invoering van Slimmer Werken programma's/ trainingen en door (denk)sessies te ondersteunen met een ervaren moderator en ‘livemindmapper’. Een sessie kan een vergadering, strategie-, brainstorm- of kennis-bijeenkomst zijn, maar ook een project start-up of een paneldiscussie tijdens een congres.

Zo heeft Jerre in teamverband geholpen een methode te ontwikkelen om met de inzet van 'visueel denken' moorden op te lossen, een regering te formeren, een dashboard te maken voor een Minister President en een kennismanagement 'best practice' voor een energie bedrijf wereldwijd in te voeren.

Jerre is ook Barista en zet graag een lekker kopje koffie of thee voor je tijdens een goed gesprek op kantoor van World of Minds in Den Haag, waar geëxperimenteerd wordt met nieuwe werkvormen, hij sessies faciliteert, (startende) ondernemers adviseert en ook trainingen geeft vanuit Academy of Minds.

Reageer

8 Reacties

  • In de jaren 80 heb ik mind mapping geleerd van een van de guru’s op dat vlak uit die tijd: Brian Weller. ook hij gebruikmte het toen al voor het maken van vergaderverslagen. Ik geloof dan ook sterk in de heel diverse mogelijkheden ervan. Je geeft goede redenen het juist bij brainstormen in te zetten!

    Mijn enige issue met verslaglegging via mind maps is dat ze voor mij hun grootste kracht hebben in juist de individuele/associatieve hoek. Een mind map als samenvatting van Het Geheugenpaleis van Joshua Foer werkt alleen maar voor het deel dat ik gelezen heb en dan mis ik er nog elementen in. Dat is geen kwalificering van die mind map (als ik er een zou maken zou een ander waarschijnlijk dezelfde opmerkingen hebben), maar meer van de bruikbaarheid ervan voor anderen die de bron missen. Als gezamenlijke brainstorm output lijkt het me juist een heel bruikbare techniek. Goed voornemen voor 2012 :-).

  • Waar ik bij het mindmappen nogal eens tegen aanloop, is de boomstructuur. Een boomstructuur dwingt je bepaalde keuzes te maken bij het ordenen van informatie. Op een bepaald moment is dit onontbeerlijk, zo maak ik graag gebruik van mindmaps alvorens ik bijvoorbeeld een artikel voor mijn weblog schrijf. In vroege stadia van het creatieve proces kan het echter heel belemmerend werken als je gedwongen wordt een boomstructuur te volgen. Dat is mijn persoonlijke ervaring tenminste.
    Wat mij ideaal lijkt is een softwaretool waarin je netwerken van gedachten/ideeën/beelden kunt maken waarin elk item met elk ander item in het netwerk verbonden kan worden. Een ‘volledig verbonden graaf’ dus. Als je uit die volledig verbonden graaf dan vervolgens heel makkelijk mindmaps zou kunnen extraheren, zou het helemaal ideaal zijn.

  • Hoi Arjan,

    Klopt, die boomstructuur is lekker simpel maar ook beperkend. Beter zijn dan bijvoorbeeld ‘conceptmaps’ : http://en.wikipedia.org/wiki/Concept_map of helemaal ‘luxe’ zijn systeem dynamische modellen waarbij je ook ‘gedrag (live) kan modelleren’ : http://en.wikipedia.org/wiki/System_dynamics

    Ook interessant in dit kader is als je het ‘rizomatisch denken’ van de filosoof Deleuze : http://www.rizoom.org/rizoom%20verklaard.htmlkan gaan visualiseren.

    VrGr,

    Jerre.

    • Hoi Jerre,

      Interessant, dat rizomatisch denken!

      Tegenwoordig maak ik vaak eerst een minddump voordat ik een mindmap maak. Als die minddump klaar is zet ik het allemaal op de ‘sudderpit’. Dat wil zeggen: ik geef mijn onderbewuste opdracht ermee aan de slag te gaan en ik ga er even niet meer bewust over nadenken. Na verloop van tijd pak ik de minddump er weer bij. Eventueel vul ik het aan met dingen die me intussen spontaan te binnen zijn geschoten. En dan gaat het mindmappen heel makkelijk (kennelijk heeft het onderbewuste de relevante verbanden gevonden.) Werkt perfect!

      (een artikel over het maken van een minddump staat hier op de Lifehacking site: (zie http://lifehacking.nl/persoonlijke-ontwikkeling/dump-je-mind-uh-maak-eens-een-minddump/) )

  • Hoi Taco,

    Ik doe hetzelfde en het bevalt mij heel goed omdat ik merk dat nieuwe inzichten ook vaak zitten tussen de zaken die je niet opschrijft. Leuk die benaming ‘sudderpit’! Ik gebruik in brainstorms (met mezelf en met groepen) tussen de divergentie en convergentiefase vaak een tussenliggende ‘idee marinatie fase’ 😉 !

    Vr. Groet,

    Jerre.