Persoonlijk Werk

Lexicologie: 22 Woorden die we verkeerd uitspreken

Lub Snoek
Geschreven door Lub Snoek

Afgelopen week is het verkeerd gebruiken van het woord ‘me’ verkozen tot irritantste woord van het jaar. Vorig jaar won het woord ‘oudjes’ en bij de eerste editie kreeg het woord ‘kids’ de meeste stemmen. Naast ‘me’ kregen de woorden ‘diervriendelijk vlees’ en ‘plezierjacht’ ook veel stemmen en sierden uiteindelijk de tweede en derde plek.

Het blijft bijzonder in hoeverre mensen zich kunnen storen aan bepaalde woorden. Waar ik me persoonlijk meer aan stoor is het verkeerd uitspreken van woorden. Omdat we toch op de lexicologie-tour zijn, heeft Lifehacking 22 woorden gevonden die veel mensen gewoon verkeerd uitspreken.

Normaliter, wordt vaak uitgesproken als normaLIter, maar spreek je uit als norMAliter.

Catalogus, wordt vaak uitgesproken als cataLOgus, maar spreek je uit als caTAlogus.

Vanille, wordt vaak uitgesprokken als va-niel-je, maar spreek je uit als va-nie-je

Omelet, wordt vaak uitgesproken als o-melet, maar spreek je uit als om-melet.

Monopolie, wordt vaak uigesproken als mon-nopolie, maar spreek je uit als mo-nopolie.

Poëziealbum, wordt vaak uitgesproken als poezziealbum, maar spreek je uit al po-e-ziealbum.

Cherrytomaat, wordt vaak uitgesproken als sjerrietomaat, maar het is tsjerrietomaat.

Rotonde, wordt vaak uitgesproken als rond-tonde, maar het is gewoon ro-tonde.

Paella, wordt vaak uitgesproken als pa-jella, maar spreek je uit als pa-e-ja.

Medaille, wordt vaak uitgesproken als medal-je, maar spreek je uit als meda-je.

Porsche, wordt vaak uitgesproken als porsje, maar spreek je uit als porsj.

Toentertijd, wordt vaak uitgesproken als toenDertijd, maar spreek je uit toenTertijd.

Puzzel, wordt vaak uitgesproken als puzel, maar spreek je uit als puZZel.

Sweater, wordt vaak uitgesproken als swieter, maar spreek je uit als swetter.

Aperitief, wordt vaak uitgesproken als appritief, maar spreek je uit als apéritief.

Avocado, wordt vaak uitgesproken als aDvocado, maar spreek je uit avocado.

Primark, wordt vaak uit gesproken als primarkT, maar spreek je uit als praimark.

Steak, wordt vaak uitgesproken als stiek, maar spreek je uit als steek.

Symptoom, wordt vaak uitgesproken als symptooN, maar het is symptooM.

Nike, wordt vaak uitgesproken als Naik, maar je spreekt het uit als Naikie.

Dementie, wordt vaak uit gesproken als demenTIE, maar spreek je uit als deMENtie.

over de auteur

Lub Snoek

Lub Snoek

Dat kan makkelijker.

Reageer

21 Reacties

  • En wat te zeggen van:
    – Aluminimum i.p.v. aluminium

    En niet qua uitspraak, maar qua gebrui`k:
    – het te pas en te onpas gebruiken van ‘hun’ (ezelsbrug: gebruik zij waar je ik, hen waar je mij en hun waar je mijn zou gebruiken)
    – Verantwoording gebruiken i.p.v. verantwoordelijkheid

  • Pejella doen ze in Engeland. Moet ook daar paejja zijn. En mag ik “kinderBIJslag” en “kinderOPvang” als foute voorbeelden toevoegen?

  • Het begint duidelijk te worden, dat de heer Snoek last heeft van overmatig gebruik van engelse uitspraken… Ach, het nederlands raakt er steeds voller van.

    • Ensemble – idem. Snoek hanteert de Engelse uitspraak, maar de Franse is net zo verdedigbaar.

      En over irritaties gesproken: ‘we’ in de titel gebruiken terwijl hij (noch ik) ons tot de verkeerdsprekers rekenen, komt neer op effectbejag. Mooi samengevat in de grap: “Gaan we nog een plas doen, meneer X?”. ” Nou, u misschien, zuster, maar ik hoef niet hoor”.

  • Ensemble, wordt vaak uitgesproken als en-sem-ble, maar spreek je uit als en-sem-bel?
    Hey Lub, waar haal je die wijsheid vandaan? Als je even had gezocht (op de site van de organisator van de verkiezing van het irritantste woord), dan was je dit tegengekomen:
    Uitspraakwijze Frans
    Fonetische schrijfwijze [ ɑ̃ . *s ɑ̃ . b l ə ]
    Tja…

    • Nou nou nou… Schrijf zelf is een intelligente blog / lifehack ipv op de persoon kritiek te hebben. Ik vind het in ieder geval een leuk artikel waar discussie door ontstaat.

  • Bij Porsche spreek je de ‘e’ aan het einde wel degelijk uit. Althans, Ferdinand Porsche, de naamgever, doet dat zelf in ieder geval wel.

    En een ‘cherrytomaat’ is eigenlijk gewoon een ‘kerstomaat’ natuurlijk. of cherry tomato.

  • Waarom spreken mensen Wi-Fi steeds als “wiefie” uit?
    Dat klinkt nogal dom. Heel erg dom zelfs. En lelijk.
    Het is namelijk “wai-fai”.
    Hetzelfde als bij Hi-Fi zeg maar, dat spreekt men toch ook niet als “hiefie”uit?

  • dag Lub, leuke site! mijn complimenten. ik had een tip voor je pagina met fout uitgesproken woorden. Porsche spreek je juist NIET uit als porsj maar echt als porsje. Waarom? Het is een Duitse naam. Dr. Ferdinand Porsche sprak het dus ook zelf zo uit! Ik erger me juist aan de naam porsj, wordt namelijk altijd zo uitgesproken door nouveau riches…..

  • Ik zag net een programma waarin mevrouw Kak tot twee keer toe moest benadrukken met
    haar manier van praten dat het kinderSPEELzaal is, terwijl het toch echt
    KINderspeelzaal betreft. Een walgelijk Maximaïsme wat al die trutjes op middelbare
    leeftijd destijds natuurlijk zonder vragen overnamen. Hetzelfde geldt uiteraard ook
    voor ‘kinderOPvang’ wat dus KINderopvang (een-en-al dalende toon na ‘kin’) is.
    Vuistregel: is het een samengesteld woord? Is het een Nederlands woord en geen
    leenwoord? Ga er maar vanuit dat de klemtoon op de eerste lettergreep ligt.

    Hier is mijn tenenkrommende lijstje – er zijn uiteraard veel meer abominaties te
    vinden in ons taalgebruik.

    woord – foute uitspraak* – goede uitspraak*

    Palmolive – palmolieeeeeve – “palm oh-livv”
    Kit-e-kat – kittuhkat – kittycat (Engels woord: betekent kleine kat)
    Douglas – Doe/g/las, soms zelfs Doeglas – Da(h)/g/lus (Engelse naam)
    Wi-Fi – wieFie – whaii-faii (benadering, twee uitgerekte klanken zoals bij het Engelse
    woord ‘why’. Betekenis van origine: ‘Wireless Fidelity’ als knipoog naar ‘High
    Fidelity’)
    Huawei – hoe-Waa-Wei (ja, serieus!) – wah-way, of : G/wah-way
    Asus – Ee-soes – Ee-sus; Ee-sis is ook net acceptabel. De tech hoofden kakelen dit
    helaas in het Engels ook vrolijk mee dankzij types als Linus (woordherkomst: pegasus (Engels) — pe/g/uh-sus)
    een beetje – un bietschjuh (ondertaal) – een beetje (bee als in de letter B)
    dag! – hoi! – dag! (voor het eerst gespot in Waku Waku, gebezigd door Rob Fruithof)
    ‘-end’ – ‘-ond’ – ‘-und’ (ochtond i.p.v. ochtend)

    Dialecten per definitie zijn voor het ABN onacceptabel.

    Veel van deze verschrikkingen worden versterkt door de betreffende bedrijven die hun
    merken en gerelateerde producten willen promoten via hun reclameblokjes. Zo heb ik
    eens een reclamebureau aangeschreven dat ze die blinde jongen van een Sire blok o.i.d.
    moesten corrigeren:

    “Blinde mensen kunnen meer ALS de meeste mensen denken hoor!”

    Brief terug dat men vrij is om te zeggen wat men wil – in min of meer woorden.
    Nederlandse TV. Informatief blokje.

    Zum kotsen hoe toen al zo slecht met de taal werd omgesprongen. Zie je het voor je in de edit room? “JA, ZIET ER GOED UIT! DOE MAAR OP DE BUIS!” Hoeveel mensen hebben die fout gehoord en hun schouders opgehaald? Juist, ja.

    Disclaimertje uiteraard, “want trolls, domme mensen en lui die snel op hun pik getrapt
    zijn als je ze bekritiseert” (short-speak): ik maak ook fouten, niemand is perfect –
    maar je mag toch wel op zekere leeftijd van mensen verwachten dat ze de grove
    basisschoolfouten uit hun taalgebruik hebben gesloopt. Ik ga er overigens vanuit dat
    ik zelf hier een fout heb gemaakt want McKean’s law is vrij hardnekkig.

    En dan de legende:

    * Uitspraken zijn aangeduid met een pseudo-Nederlands fonetisch alfabet. (‘ee’ = ook

    echt ‘ee’ en niet ‘ie’ klank)
    /g/ is Engelse g-klank; “guh”.
    G/ is een zachte doch scherpe Nederlands-achtige G, niet te vergelijken met de zachte-g. Hij lijkt meer op de keel-r of kak-r waarbij de r zich ergens in het midden van een woord bevindt.

    Nou, houdoe hè! (braak)