Er zijn talloze verhalen van “geheugenkampioenen” die bijvoorbeeld de volgorde van 5 geschudde pakjes kaarten moeiteloos kunnen onthouden. Dit terwijl het limiet van het korte temijn geschat wordt op ongeveer 7 items. Wat is hun geheim? Zijn ze echt “geheugenkampioenen” of is er meer aan de hand?
Natuurlijk hebben deze mensen ook een aanleg maar ze zullen geen van allen ontkennen dat ze een methode gebruiken en dat ze daar simpelweg erg hard op hebben getraind.
Het mooie van deze methodes zijn dat iedereen ze kan leren en ook toepassen.
De methodes die ik jullie in deze blog wil leren zijn de methode van Loci en Chunking. Deze methodes zijn beide ook onderwerp van onderzoeken geweest in vooral de cognitieve psychologie. Dat ze werken is keer op keer weer bewezen.
De methode van loci
Deze methode wordt ook wel de linking methode genoemd, en dat is ook precies wat je bij deze methode doet. Je linkt dat wat je moet onthouden namelijk aan een plaats. Je kan deze methode het best in een stappenplan uitleggen. Als voorbeeld neem ik even een boodschappen lijst.
- Bedenk een route die je vaak of recent heb gelopen. Zo kan je de route nemen die je ‘s ochtends loopt als je net wakker bent (slaapkamer-badkamer-keuken-eettafel) of je route naar je werk.
- Creëer in deze route belangrijke punten. Bij kamers is dit natuurlijk gewoon de kamer maar bij de route naar je huis kan je punten nemen als de rotonde, verkeerslichten en een parkeerplaats.
- Loop deze route in je gedachte even door en zorg dat je aantal punten overeenkomen met het aantal te onthouden items.
- Loop de zojuist bedachte route nog een keer en plaats nu bij elk punt een van de items (op volgorde). Als je heel je lijstje heb afgelopen loop de route dan nog een keer en kijk naar alles wat je er heb neergezet. Zorg ervoor dat wat je neerzet heel vreemd is op die manier onthoudt je het beter. Dus bijvoorbeeld: op de rotonde staat een fontein waar melk uitkomt. Bij de verkeerslichten steken er net 2 maïkolven over en op de parkeerplaats is een slager zijn vlees aan het snijden.
- Als je denkt dat je dit nu wel in je hoofd hebt kan je gewoon wat anders gaan doen tot je echt aan stap 4 toekomt. Je hoeft niet de hele dag de route te herhalen.
- Het is tijd om de boodschappen te gaan doen. In je hoofd loop je de route die je eerder die dag hebt verzonnen nog een keer en dit keer zie je bij alle punten wat je daar heb neergezet.
Nu klinkt het misschien alsof dit onmogelijk is maar de waarheid is dat dit een hele makkelijke en efficiënte manier is om bijvoorbeeld boodschappenlijstjes, to-do lijstjes of presentaties uit je hoofd te leren. De eerste paar keer dat je dit toepast zal je er versteld van staan hoeveel je kan onthouden. En hoe vaker je het gebruikt hoe beter je er in wordt.
Je kan de methode van Loci zelfs zo aanpassen dat je steeds meer kan onthouden. Zo kan je bijvoorbeeld:
- Meerdere items tegelijk op 1 punt zetten: Hier kan je zelfs eigenlijk meteen mee beginnen wat zo creëer je natuurlijk nog meer links. Op deze manier combineer je niet alleen een locatie met een item, maar je verbindt een locatie met een item die nog verbonden is met een ander item. Zo heb je dus meer links dus onthoud je het nog beter.
- Verzin andere plaatjes: stel je moet cijfers onthouden of zoals de geheugenkampioenen een pakje kaarten, dan is het misschien lastig om ergens een grote 2 neer te zetten. Verzin dan voor elke cijfer iets anders. Een 1 wordt een giraffe en een 2 wordt een zwaan etc. Dit kost iets meer training maar ook als je dit traint wordt je er steeds beter in.
Chunking
Bij chunking koppel je simpelweg dingen. De man die het getal Pi kan opnoemen tot 100 cijfers achter de komma onthoud echt niet elk cijfer apart. 3.141526538979238426438327950288 zijn namelijk veel te veel items. Maar als je chunks maakt wordt het al een stuk kleiner, bijvoorbeeld 3,1415 (dit eerste getal is al wel bekend) 2653 (bijvoorbeeld de 26e wordt zijn vrouw 53) etc. Zo kan iedereen misschien wel wat cijfers vinden die wat betekenen voor hen in deze reeks. Op deze manier lijkt het alsof je 100 cijfers onthoudt terwijl je juist precies 7 chunks onthoudt.
Deze methode kan je ook weer op heel veel dingen toepassen maar vooral bij cijfers lijkt deze methode heel erg effectief.
Deze post is geschreven door: Bianca Grimmius, een 19 jarige studente aan de Erasmus universiteit in Rotterdam. Hier studeert zij met veel plezier Psychologie, maar is ook buiten haar studie erg actief bezig. Zo schrijft ze op haar eigen site studietips voor voornamelijk middelbare scholieren. In 2009 is ze haar eigen bedrijf gestart in bijlessen en huiswerkbegeleiding. Ook geeft ze trainingen en cursussen die vooral gefocust zijn op efficiënter studeren.




Op een vergelijkbare manier koppel ik nieuwe mensen & namen. Ik onthoud vaak namen door ze te koppelen aan de eerste ‘Paul’, ‘Jan’, ‘Thomas’, die ik al kende door ze in mijn geheugen naast elkaar te zetten.
Voor echt nieuwe & buitenlandse namen maak ik ezelsbruggen met objecten die ik met de persoon of naam associeer.
Die loci methode ga ik vandaag al toepassen, klinkt veelbelovend!
Een methode die ik weleens gebruik is het maken van een verhaal van de items die je moet onthouden.
Bijvoorbeeld: een banaan zwemt door de melk en komt daar een komkommer tegen etc.
In de tekst staat dat de loci en linking systemen een dezelfde zouden zijn. Dit is echter incorrect.
Ik ben zelf met deze twee in aanraking gekomen via het boek Tricks of the Mind van Derren Brown. Hij legt beide systemen als volgt uit.
Bij het linking systeem link je een eerste item aan een tweede met een bizar beeld in je hoofd. Vervolgens het tweede aan het derde, drie aan vier, etc. In zijn boek gebruikt hij de volgende lijst als voorbeeld (en het werkt, want ik weet ‘m nu nog).
Telephone, Sausage, Monkey, Button, Book, Cabbage, Glass, Mouse, Stomach, Cardboard, Ferry, Christmas, Athlete, Wigwam, Baby, Kiwi, Bed, Paintbrush, Walnut.
Bij telephone-sausage verteld hij dat hij daarbij een beeld heeft waarin je probeert met een worst een oude draaitelefoon te gebruiken. Bij sausage-monkey, een aap in het woud, die aan het barbequen is. De truuk is dat je beelden gebruikt die bizar zijn, en een sterke emotie opwekken, daardoor kun je ze makkelijker onthouden en komen ze als vanzelf naar voren als je aan het eerste woord denkt. Voor de rest van de lijst (en veel meer interessante geheugen technieken) raad ik zeker het boek Tricks of the Mind aan.
Het loci systeem beschrijft Derren wel zoals ook hierboven is uitgelegd; aan de hand van een jou bekende route waarin je voorwerpen plaatst. Hij vult daarop aan dat het probleem hiermee wel kan zijn dat een route niet te vaak gebruikt kan worden, omdat je dan lijsten door elkaar gaat halen. Hij lost dat op door in zijn ‘memory house’ deuren te maken die naar nieuwe gangen en kamers leiden. Deze nieuwe gangen en kamers bazeert hij op plaatsen waar hij ooit echt is geweest. Zo heeft hij het over een museum, waar hij, als hij daar rondloopt, al van denkt “dit is een mooie toevoeging voor in mijn loci huis”.
Gave tip inderdaad!
Meer van dit soort vergelijkbare tips kan je lezen in het boek ‘Gebruik je hersens’ van Jan-Willem van den Brandhof. Leuk boek, echt een aanrader.
Andere goede boeken op dit terrein:
- ‘Een optimaal geheugen’ van Jonathan Hancock
- ‘Onthouden van week tot week’ van Dominic O’Brien
- ‘Leer te onthouden’ ook van Dominic O’Brien
- ‘Het geheugen’ van Mark E. Brown
@ Chris van Marle
Je kan de 2 methode inderdaad ook apart zien, in mijn blog heb ik ze even als 1 methode aangeduid omdat ik in principe de 2 methodes samensmelt. Bij de methode van Loci is vooral het idee van een route aanwezig en bij linking vooral het idee van 2 items koppelen op een vreemde manier. Als je beide onder de knie heb kan je ze natuurlijk samenvoegen voor een nog beter resultaat!
Bedankt voor het opmerken dat ik dat verder niet duidelijk heb uitgelegd.
Als de beste man deze versie van Pi heeft onthouden, werkt de methode niet zo goed. Op de 5e plaat sachter de komma hoort een 9.
Verder prima methode. Gebruik het regelmatig.
Ik heb verschillende (waaronder veel engelse) boeken gelezen over geheugentechnieken en geheugensystemen en gebruik die technieken zelf dagelijks veelvuldig.
Het loci-systeem, voornamelijk door het gebruik van routes, is een heel belangerijk onderdeel voor het onthouden van gevisualiseerde items.
Alles wat gevisualiseerd wordt moet een soort van ‘opslagplek’ hebben in de hersenen zodat het later snel ‘teruggevonden’ kan worden.
Dus het gebruik van routes is heel belangrijk.
Bij chunking hoeven overigens niet alle chunks een oorspronkelijke waarde te hebben, zoals in het voorbeeld met pi, waarbij de verjaardag een echt getal voorsteld. Je zou met je lange termijn geheugen kunnen onthouden dat het getal 141 staat voor appel en 526 staat voor een hond. Als je op deze manier te werk gaat, hoef je bijvoorbeeld slechts 3 ‘voorwerpen’ te onthouden wanneer je een nieuw telefoonnumer moet onthouden. Nadeel is uiteraard wel dat je zo’n 10.000 van deze ‘voorwerpen’ in je lange termijn geheugen moet zetten.
Ik heb die loci methode trouwens eens getest en het werkt prima inderdaad. Maar die route kan ik dus nooit meer gebruiken, want de tweede keer dat ik langs die fontein loopt, komt daar gewoon weer melk uit, ook als ik dat niet nodig heb. Moet ik dan voor elk lijstje een nieuwe route kiezen? Zoveel routes ken ik niet.
Hey Patrick
Het is inderdaad aan te raden om elke keer een andere route te nemen.
De route die je nu heb gebruikt kan je na een tijdje misschien wel weer gebruiken maar voorlopig zit vast de melk uit de fontein.
Veel geheugenkapioenen lopen ook elke keer dat ze hun gehugen demonstreren een nieuwe route van te voren. Je kan eventueel een geheugenkampioen in actie zien in deze filmpjes. http://www.youtube.com/watch?v.....re=related
http://www.youtube.com/watch?v.....re=related
@Patrick en @Bianca
Je kan heel goed elke keer dezelfde route lopen. Veel geheugenkampioenen doen dat (er wordt zelfs aangeraden maar een paar routes te bedenken). Als je de onderdelen van een route maar duidelijk aan elkaar koppelt. Dus als je een rijtje leert over fasen in een marketingstrategie en een boodschappelijstje, lijkt het me niet aannemelijk dat je denkt dat melk een onderdeel is van de marketingstrategie. Als je elke dag een boodschappenlijstje op deze manier gaat leren, wordt het lastiger.
Voor boodschappenlijstje zou ik een andere techniek aanhouden.
Volgens mij gebruikt die man die Pi tot 100 cijfers achter de komma kan opdreunen geen chunking, maar ziet hij cijfers als kleuren en objecten in een landschap. Hierbij heeft het cijfer 53 een bepaalde kleur en vorm. Als hij de reeks opnoemt hoeft hij alleen maar de video van het landschap af te laten spelen in zijn hoofd. Misschien helpt het ook dat hij autistisch is en daardoor zijn hersens anders werken.
Waarom staat Niels Gouman onder dit artikel? Wat is zijn toevoeging aan dit verhaal, daar het is geschreven door Bianca Grimmius.
@Gerrit
Ik ken Bianca, had het artikel als draft gezet zodat mede lifehackers het konden bekijken en eventueel goedkeuren als zijnde een guestpost. Het is toen na kleine aanpassingen published, blijkbaar heeft wordpress besloten mij maar als ‘auteur’ te houden..