The wrong question

We’re almost there, but some of you but some of you are itching to ask me exactly the wrong questions, which are:
“How do I do this?” Or even worse:
“How do I get my boss to let me do this?”
Or to be really blunt:
“What’s the risk-free way to insinuate myself into the system so I get approval to make change?”
Surely, there’s a method of making chnge without being burned at the stake?
It turns out that there is, but you already know what it is. Belief.

p. 60 Tribes. Seth Godin

Overigens kun je bij het kopen van een huis ook worden geconfronteerd met het feit dat je wel objectief MOET zijn. Lang niet altijd is er de situatie waarin mensen hun gevoel kunnen laten spreken als een reden om een huis te kopen danwel af te wijzen. Soms is de nood zo hoog dat ze weinig andere mogelijkheden hebben, denk hierbij aan mensen die op zoek moeten naar een goedkopere woning omdat ze de oude niet meer kunnen betalen. Gezien de huidige malaise is dat niet zo’n raar scenario meer.
Afgezien hiervan zit er ook een aardig verschil tussen de aanschaf van een huis (waar je lekker voelen een belangrijk onderdeel is voor een beslissing) en bijv. een software pakket of het moeten ontslaan van iemand (ontslag dient aan de wet te voldoen, je kunt het risico lopen dat het UWV het ontslag afkeurt of dat een rechter het terugdraait). Wil overigens niet zeggen dat gevoel helemaal niet meespeelt, het is gewoon 1 van de vele factoren die een rol spelen en is lang niet in alle gevallen de belangrijkste factor.

@Roelof Jacobs: vragen duiden niet altijd op twijfel. Vragen duiden ook op onduidelijkheid. Zo is mij altijd geleerd (zowel door ouders, school als anderen): als je iets niet weet of niet snapt..vragen! Sterker nog, ik had een docent die je er op afrekende als je het waagde om op de dag van het assessment te roepen dat je het allemaal niet begreep. Dan had je dat maar eerder moeten aangeven (ook dat is een leermoment).
Twijfel kun je overigens ook uiten via een opmerking, niet alleen middels een vraag. Je kunt een zin namelijk ook beginnen met “ik betwijfel…”.

Dat is een van de punten die mij (vanuit werk) met regelmaat bezighoud. Dit artikel helpt zeker om inzicht te krijgen in een gedeelte van het acceptatie proces van een idee. (ook al voelen mensen dit soms intuïtief vaak ook aan)

Kort samengevat: Vragen betekend twijfel.
* Als persoon met een bepaald idee is dit handig om te herkennen en dus te kunnen “onderscheppen”.
* Als persoon die een idee aanhoort, is het handig te weten dat je die vragen hebt omdat je twijfels hebt. Als je dat van jezelf weet, kan je gerichter nadenken waarom je die twijfels hebt, of eventueel besluiten er eerst een nachtje over te slapen.

De reden hiervoor is dat als je iets objectief gaat afwegen, bijvoorbeeld de koop van een huis, het invoeren van een nieuw systeem, het krijgen van kinderen, of je wel of niet uitgaat, etc, dan zou je een welhaast oneindig aantal factoren moeten meewegen om tot een objectief oordeel te komen. Dat is een onmogelijke taak en intuitief is dat iets wat ieder mens weet.

Voorbeelden zijn ook te vinden bij de ‘groten der aarde’, mensen die iets hebben gedaan of bedacht wat schijnbaar onmogelijk was en waarbij het resultaat toch wordt behaald omdat de inzet enorm was. Kijk naar Einstein, Mandela, Patch Adams, etc. Op basis van objectieve afweging waren deze mensen niet van hun plaats gekomen. Juist door gebruik te maken van verbeeldingskracht en optimisme is dat wel gebeurt.

Daarbij heb ik in de praktijk meermalen meegemaakt dat wanneer je in een dergelijke discussie over tegenwerpingen gaat doorvragen, of zelfs alle tegenwerpingen wegneemt, er uiteindelijk wordt gezegd, “maar ik zie het gewoon niet zitten”. Sowieso is het effectiever en eerlijker om dat direct te zeggen.

Als kennelijk het grote idee niet goed is overgekomen kun je ook eens beginnen met het afvragen hoe dat zo komt. Zijn er dingen niet duidelijk, niet aan bod gekomen, etc.?

Mensen moeten vaak beslissingen maken en doen dat graag met objectieve punten, niet met een halleluja-verhaal die een idee presenteert als silver bullet. Dan is een vraag naar de negatieve dingen die eraan kleven zo gek nog niet. Het kan bepalen of iemand iets alsnog in gebruik gaat nemen, maar ook wat iemand kan doen om een bepaald negatief aspect op te lossen of daar omheen te werken. Je zou het ook kunnen benoemen en dan een aantal dingen aangeven hoe je om dat punt heen kunt werken of juist op kunt lossen. Van iets negatiefs weer iets positiefs maken.

Eerlijkheid is ook iets wat mensen liever hebben dan dat je de vraag gaat ontwijken of hun confronteert (waarmee je heel erg moet oppassen dat je ze daarmee niet in een negatief daglicht zet en het afzeikerig over komt, dan kon je nog wel eens een flinke rant terug krijgen waar je niet op voorbereid bent!). Met name het stuk “te zeggen dat je net nog energie en enthousiasme hoorde, maar dat nu niemand dat uitdraagt” is te zot voor woorden omdat zoals het er nu staat gewoon een direct beschuldiging naar je publiek, dat moet je gewoon anders verpakken. Het laatste punt is ook nogal dom omdat juist die punten al in je presentatie moet zitten. Daarmee geef je eigenlijk aan dat je presentatie gewoon niet goed is en er veel dingen ontbreken. Niet bepaald erg goed voor het vertrouwen in je verhaal. Ik denk dat je het dan ook eerder moet doen als punt 1, zeggen dat je er later nog op terug komt of dat je het gewoon moet beantwoorden maar er dan wel een positieve draai aangeven (“het kan niet maar als je het zo en zo doet dan werkt het prima”).

Kortom, liever een eerlijk en objectief verhaal dan een lulverhaal waarbij je koste wat kost mensen probeert te evangeliseren, tenzij dat laatste je doel is.