Multitasking. Een mooi woord dat aangeeft dat we meer taken tegelijk zouden kunnen doen. In veel werksituaties krijgen we een hoop taken tegelijkertijd op ons bord. Dat is geen punt, mits we die taken ook ooit afronden. En daarin schuilt vaak het probleem: de stapel werk groeit en groeit en daardoor ervaren we steeds meer druk. Terwijl het vaak weinig moeite kost taken een voor een af te ronden..
Echt multitasken of mentaal zappen kan alleen maar als we de meeste van die taken onbewust kunnen doen. We kunnen autorijden, naar de radio luisteren en tegelijkertijd kletsen met onze medepassagiers. Maar als we op onbekend terrein zijn of een moeilijk gesprek voeren, gaat de radio toch het liefst uit. Concentratie is dan echt noodzakelijk.
Onze hersenen zijn gewoonweg niet gebouwd voor multitasking. Individuele taken voeren ze achter elkaar uit. Doen we veel tegelijkertijd, dan moeten onze aandacht vaak verspringen en dat betekent: iedere keer weer opnieuw oppakken waar we waren gebleven. Multitasken vereist heel veel stuurinformatie en vertraagt ons. Rij maar eens achter een telefonerende automobilist: de snelheid van zijn auto vertraagt.
Je hersenen krijgen per minuut een afgemeten hoeveelheid bloed en daarmee energie. Het brein moet die energie verdelen over meerdere taken en meerdere hersendelen. Per deel blijft er minder energie over als je aan het multitasken bent.
Overigens zijn de hersenen op dit gebied wél met computers te vergelijken. De taken worden echt achter elkaar uitgevoerd en niet parallel. Iedere taak krijgt van enkele milliseconden tot drie seconden breintijd. Maar de manager in je hoofd, de prefrontale cortex, heeft het wel een stuk moeilijker als hij van meerdere taken alles bij moet houden.
En hoe zit het dan met die pianist? Dat experiment toonde namelijk aan dat je een pianist twee complexe taken tegelijkertijd kunt laten uitvoeren: een nieuw stuk spelen en een voorgelezen tekst kunt laten herhalen. Het antwoord is dat verschillende inputkanalen werden gebruikt. Het pianostuk zag hij voor zich (‘zien’) en de tekst werd voorgelezen (‘horen’). Daar leren we dus uit dat je wel kunt multitasken als je verschillende invoermedia gebruik. Dat komt weer omdat die kanalen verschillende delen van je hersenen activeren.
Wat kun je dan wel doen?
- Focus voor 12 minuten.
- Geef gerichte aandacht.
- Als je echt wilt multitasken, zorgen dan dat de taken verschillende invoerkanalen (bijvoorbeeld zien, horen, bewegen, voelen) gebruiken.
- Lees deze bijdrage nog eens.
En jullie tips?
Guus Pijpers
Dit is hele interessante informatie wat mij betreft. En wel hierom: Wij (VCE) testen veel mensen voor rampenbeheersingsorganisaties, zo ook voor de functie van ‘centralist’. Wat daarbij opvalt is dat mensen die die functie ambiëren vaak een sterke focus bezitten en dikwijls ook de (onterechte) aanname dat zij zich in de functie van centralist kunnen focussen op één specifiek aandachtsgebied, namelijk de computer. Vervolgens blijkt dat juist het omgekeerde talent namelijk ‘aandachtspreiding’ vereist is, zodat relatief veel kandidaten voor die functie worden afgewezen. Als ik dit artikel goed begrijp zou de functionele aandachtspreiding van centralisten, zeg maar het bereik van je noodzakelijke scope (met a bezig zijn en b,c en d niet aan je aandacht laten ontsnappen) verhoogd kunnen worden door een deel van de informatie via het beeldscherm (kijken, lezen) en een deel van de informatie gesproken (luisteren) op de centralist af te vuren. Kan ik me praktisch overigens nog moeilijk in inleven, maar dat is net als bij de pianist wellicht ook een kwestie van trainen en oefenen. Ik zal het eens ter sprake brengen bij mijn brandweerklanten.
Onze indruk is trouwens wel dat de behoefte en ook het vermogen tot focussen (concentreren) en omgekeerd het vermogen ‘aandachtspreiding’ vrij sterk karakterologisch verankerd zijn. Het ene brein zal in aanleg met andere woorden gemakkelijker schakelen dan het andere brein en dat zal ongetwijfeld weer biologische / biogenetische oorzaken hebben.
Kortom, leuke en leerzame bijdrage van Guus Pijpers wat mij betreft.
Peter Vonk
Adviseur / directeur http://www.vce.nl