Leer snellezen in 6 babystapjes

informatie tsjunamiEr komt steeds meer informatie op ons af. Een ware informatie tsunami. Niet alleen via webpagina’s  maar vooral ook via email en sociale media. Veel mensen lezen al meer dan 2 uur per dag, een ‘kenniswerker’, student of manager vaak al meer dan 4 uur. Stel je voor dat je 2 keer zo snel gaat lezen. Dan spaar je al gauw zo’n 400 uur uit per jaar. Vermenigvuldig dat eens met het aantal jaren dat je nog denkt te lezen c.q. leven! Wat zou je allemaal met die ‘gewonnen’ tijd kunnen doen? Leren snellezen lijkt dus een ‘no-brainer’. Waarom doen zo weinig mensen het dan? Ik heb het ook gevraagd aan Anne Jones , zes voudig wereldkampioene begrijpend snellezen.

Bekende en onbekende hindernissen

instellingen spreederEnerzijds is het lastig om iets moeten afleren wat we al jaren gewend zijn, anderzijds zijn er een aantal hindernissen om begrijpend sneller te gaan lezen.  Vaak worden die in een training niet allemaal genoemd of onderbelicht. In dit artikel zet ik ze op één rij, samen met de oplossingen. Maar eerst een test om je te motiveren verder te lezen en te gaan oefenen. Als je op deze link klikt kom je op de test pagina van www.spreeder.com. Druk op ‘spreed­­!’ en probeer te lezen wat er voorbij komt. Als je dit kan bijhouden lees je met ongeveer 300 woorden per minuut (wpm). Probeer het nu nog eens maar nu met de instellingen hiernaast.

Plak een eigen (of paste deze tekst) er nu eens in en doe het opnieuw. Je leest nu al twee keer zo snel als daarnet! Waarschijnlijk met niet heel veel meer moeite en en toch voldoende begrip. Probeer het nog maar een paar keer en varieer dan met de snelheid en de ‘chunk size’. Je hebt nu gemerkt hoe je in korte tijd veel sneller kan gaan lezen. Maar hoe leer je dat te doen met teksten op papier?

Begrijpend snellezen

Er zijn drie belangrijke hindernissen waarom we niet sneller lezen. Die kan je in allerlei boeken en trainingen over snellezen terugvinden. Dat zijn 1)  subvocalisatie, 2) een te beperkte fixatie en 3) regressie.

1) Stop met subvocaliseren! De meeste van ons hebben leren lezen door hardop te zeggen wat je leest. Dit heet vocaliseren. Als je dit binnenmonds doet heet het subvocaliseren. Waarom is dit een hindernis om sneller te gaan lezen? Heel simpel we kunnen dan niet sneller lezen dan dat we praten. Onze spreeksnelheid is ongeveer 200 à 250 woorden per minuut (wpm) vandaar dat de meeste mensen niet sneller lezen dan… juist 250 wpm. Daar moeten we dus mee stoppen. Hoe? Daar kom ik zo op. 2) Fixatie? Het kan beter…Onderzoek naar de techniek van het lezen wijst uit dat we bij elk woord even stilstaan om een ‘foto’ van te maken en er betekenis aan te hechten. Echter het ‘fixatiegebied’ waar we onze ‘lens’ c.q. onze ogen op richten is veel groter dan één woord! Richt je ogen maar eens alleen op het woord ‘richt’ voor enkele seconden. Welke woorden zie je nog meer? Je fixatiegebied is dus groter dan alleen het woord ‘richt’. Je ziet ook nog de woorden ernaast en een of twee woorden op de regel erboven en een of twee woorden op de regel eronder.

 

3) Regressie is uit den boze

Als je de zinnen in dit artikel leest is de kans groot dat je denkt “hé, wat stond daar” en je ogen ‘springen’ terug naar het woord waarvan je denkt dat je niet goed hebt gelezen. Dat heb je echter wel! De betekenis hechten aan ‘de foto’ duurt enkele miliseconden. Dit heet ‘naijleffect’. Het is dus heel vaak niet nodig om terug te springen. Dit terugspringen heet regressie.

De oplossing?

potloodMaak gebruik van een aanwijzer zoals een potlood. Waarom? Om je ogen te ‘helpen’ elke keer een stop te maken bij een groepje woorden. Hierdoor voorkom je dat je ogen terugspringen (regressie) en kun je je fixatiegebied vergroten door met grote ‘stop-stappen’ langs de zin te ‘snellen’. Door veel te oefenen kan je dit steeds sneller gaan doen en daarmee je subvocalisatie uitschakelen, afleidingen te verminderen en zelfs je fixatiegebied wat te vergroten. Maak hierbij een vloeiende ritmische beweging met je aanwijzer en maak ook echt de stop bij de (steeds grotere) chunks. Niet meer terugspringen! Dit ritme helpt je hersenen in een ‘flow’ te komen. Dit wordt ook wel de ‘alfa staat’ genoemd, de ‘alerte leerstaat’. In deze staat kan je heel goed concentreren en neemt je begrip toe. Probeer ook eens deze leerstaat te stimuleren door instrumentale muziek van ca. 60 BPM te luisteren tijdens het snellezen (of werken of studeren). Als je ook moet onthouden wat je leest maak dan je stops bij ‘sleutelwoorden’ in de tekst en zet je er dan even heel snel een potloodstreepje onder. Deze woorden kan je dan na het lezen in een mindmap zetten en zo maak je dan een handige samenvatting (voor je presentatie of spiekbriefje).

Tip van de wereldkampioene Anne Jones (4700 wpm)

Ik vroeg Anne om een tip die je niet snel op internet kan vinden. Ze zei: “Use a timer” (zie ook de Pomodoro techniek) en “take 10 minutes and glance very quickly at each page, putting in strips of paper where you see anything of interest. [...] than take a few minutes to make notes on the main ideas in the book…. You will feel more in control because you know what’s there. […] If you do decide to read it, the task will be easier, because you have an overview. Because you have made a small start it will increase your motivation to complete the task.”.

Waarom lukt het veel mensen toch niet?

Er zijn drie redenen waarom het de meeste mensen niet lukt om sneller te lezen.

Je bent te weinig gemotiveerd om tijd te steken in het oefenen. Je moet nu eenmaal eerst wat opbrengen (oefenen) voordat je de opbrengst ‘voelt’. Pas dan raak je steeds meer gemotiveerd om verder te gaan oefenen. Hoe? Naast de tip van Anne snel je ‘chunks’ vergroten! Doe de test hierboven nog een paar keer en kies (nog) grotere chunks (5 à 6 woorden). Je zal snel merken dat die ook in een keer ‘binnenkomen’. Sommigen van mijn cursisten werken met chunks van 10-12 woorden en zitten daardoor snel rond de 800-1000 wpm.

Je stopt te snel met de aanwijzer. Je moet eerst je snelheid zodanig gaan opvoeren dat je interne stemmetje (subvocalisatie) het niet meer bijhoudt. Hoe? Door steeds sneller met je aanwijzer door de tekst kleine stapjeste gaan! Je denksnelheid ligt namelijk veel hoger dan je (initiele) leessnelheid dus je brein gaat zich al snel vervelen en aan andere dingen denken. Bij een hogere snelheid lukt dat niet meer. Blijf wel je ogen helpen door echt te stoppen en blijf in de flow. Bij moeilijke passages mag je best iets vertragen als je maar in het ritme blijft.

Je merkt dat je wel iets sneller gaat lezen maar blijft dan al snel hangen. Hierdoor oefen je niet verder en haak je af.

De babystapjes

Door een reeks van kleine stapjes blijf je langer progressie ervaren. Om te beginnen heb je een ritme nodig. Download hier eerst een metronoom app en volg dan deze stapjes:

  1. Kies 60 tikken per minuut (tpm) en oefen ca. 10 min. met 4 à 5 ‘stops’ per regel. Let op: niet vloeiend met je aanwijzer langs de regel gaan maar help je ogen een stop te maken op de tik van de metronoom.
  2. Kies nu 90 tpm en probeer 10 min. 2 à 3 stops per regel. Stop op sleutelwoorden, begin verder uit de kantlijn en ga eerder naar de volgende regel. Blijf dit een aantal dagen oefenen.
  3. Terug naar 60 tpm en lees één regel heen en aan het einde van de regel en lees je de volgende regel terug! Je zal merken dat je hersenen er automatisch ‘chocola’ van maken. Zeker als je snel doorgaat met de volgende regel!
  4. Nu weer opvoeren naar 90 tpm en weer één regel heen en de volgende terug. Blijf dit een aantal dagen oefenen.
  5. Kies 60 tpm en ga nu per TWEE regels heen. Maak de stops onder de tweede regel zodat je de eerste ook ziet. Voer dit nu op naar 90 tpm. Blijf dit een aantal dagen oefenen.
  6. Kies 60 tpm en oefen 5 minuten per TWEE regels heen en TWEE regels terug! Voer op naar 90 tpm en blijf dit een aantal dagen oefenen.

Nu zit je minimaal op het dubbele van je oude leessnelheid! De algemene kritiek op snellezen is dat het ten koste gaat van begrip. Als je mijn bovenstaande tips volgt zal je merken dat je begrip juist toe zal nemen. Volg me voor meer tips via twitter of stel me een vraag hieronder.

Meer over snellezen op Lifehacking:

 

Bronnen:

Frank, Stanley D (1994). The Evelyn Wood Seven-Day Speed Reading and Learning Program. Cambridge University Press. p. 40. ISBN 9781566194020 , Buzan (2000) The Speed Reading Book. BBC Ltd, Anne Jones; speedyreader.com

Reacties

  1. Jerre zegt

    Ik sprak nog even met Anne Jones en die relativeerde de ‘geruchten’ op internet rondgaan. Ze vertelde dat ze geen 4700 woorden per minuut had gehaald op het wereldkampioenshap maar 4215 wpm.

    oooh dacht ik toen, dat scheelt fors.
    Not.
    Ongelooflijk becheiden en leuke vrouw. Ze helpt veel kinderen en heeft oa. een jongen van 13 geholpen die autistisch en dyslectisch is en ADHD heeft, Hij las 6 wpm en binnen korte tijd had ze hem op 30 wpm.

    Toen hij zich eenmaal niet meer als een ‘mislukking’ zag ging het hard. Hij is slim maar had een groot probleem met lezen. Nu is hij 17, leest 300 wpm! en is aangenomen om op Oxford University te gaan studeren.

    Hoe heeft ze dat gedaan? O.a. door naast snelleestechnieken ook mindmappen en geheugentechnieken te gebruiken.

    Heb je nog goede tips die mensen kunnen helpen? Laat even een reactie achter. Vast bedankt!

    VrGr. Jerre.

  2. Mariska van Gelderen zegt

    Ondanks een zeer recente flitstraining over snelleren levert dit artikel minstens één nieuw inzicht op: stoppen per woord of chunk. In de training werd juist de vloeiende beweging aangeraden. Ik ga het iig proberen zoals je in je artikel beschrijft. Ben ook heel blij met de link naar http://www.spreeder.com; superhandig om op die manier op beeld tekst te (leren) snellezen. Dank dus!

    • zegt

      Graag gedaan, Mariska. (minstens? Ben benieuwd naar die andere….;-)

      Nog één tip van Anne Jones:

      In veel trainingen hoor je dat subvocalisatie ‘uit den boze’ is maar Anne raad juist aan om te subvocaliseren ECHTER om belangrijke zaken die je leest te gaan onthouden. Dus niet ALLES subvocaliseren maar alleen sleutelwoorden/begrippen om ze van je korte naar lange termijn geheugen te ‘transporteren’ (en dus deze niet alleen binnensmonds ‘opzeggen’ maar ook even snel onderstrepen en daarna in een mindmap plaatsen).

      Dan is het dus snelleZen én snelleRen!
      Succes,
      Jerre.

  3. Martin zegt

    Potloodmethode is duidelijk, welke methode kun je gebruiken met het lezen van tekst op je laptop, lastig om met een potlood over het scherm te gaan.

  4. Innocent zegt

    Zou je een filpmje kunnen maken met de babystaps van jou, want ik wil dit graag leren maar begrijp de stappen nog niet helemaal?
    Wat bedoel je met “4 a 5 stops per regel”, ” 2 à 3 stops per regel”, “TWEE regels heen en TWEE regels terug” Moet ik dan pauzeren, zo ja hoe lang?

    Alvast Dank

Trackbacks