Lifehacking

Onze hersenen kennen twee systemen die parallel binnenkomende informatie verwerken: de snelle en de langzame route. Met de snelle route gaat de informatie naar de amygdala, een onderdeel van het brein dat zich bezighoudt met agressie en angst. Stel je ziet een gevaarlijke slang en leert dat je moet vluchten. Het beeld van die slang wordt vervolgens met de context (de emotie die je hebt ervaren, in dit geval angst) opgeslagen. Als je later in een soortgelijke omgeving of situatie iets ziet wat op een slang lijkt – ook al is dat een zwart stuk tuinslang of een donkere stok in het hoge gras – reageer je op dezelfde manier: door hard weg te rennen.

Deze route werkt met ervaringen, deelwaarnemingen, veronderstellingen en vooroordelen. Vaak geen slecht besluit. Beter een keer te veel vluchten …

Regelmatig hoor ik mensen klagen dat ze het zo druk hebben. Vergaderingen, email, mensen ontmoeten. Oh ja, nog een boek schrijven. Afspraken moet je weken van te voren inplannen. Spontaan binnenlopen bij je meerdere is meestal niet mogelijk.

Je kunt niet goed voor een ander bepalen of hij of zij het druk heeft. Het komt vaak voor dat iemand zegt het op dat moment razenddruk te hebben, maar een paar weken later heel anders tegen die situatie kijkt. Sommige mensen hebben het altijd druk en anderen hebben altijd de tijd voor je. Druk doen of zijn is een persoonlijke kwestie.

Drukte heeft weinig te maken met iemands intelligentie of met een gebrek aan goede informatie. Mensen weten precies wat ze moeten doen, weten waarom ze zaken uitstellen of snel afgeleid zijn. Ze weten waarom ze …

Bijna een miljoen Nederlanders lijden ’s winters aan een vorm van depressie. Woorden als ‘najaarsdip’, ‘winterblues’, ‘lusteloosheid’ en ‘somberheid’ vliegen in de winter samen met de antidepressiva over de toonbank. Het is bewezen dat licht, en dan vooral normaal zonlicht, een goed medicijn is tegen zo’n depressie.

In een land waar het licht commercieel is uitgevonden, hoef ik het belang van licht op de gemoedstoestand en daarmee het plezier van de – verlichte – informatiewerker niet meer uit te leggen.

Nu kun je hiervoor een apparaat kopen, maar we hebben natuurlijk de zon zelf. Hoe werkt het? Zonlicht remt de productie van melatonine. Melatonine is een slaapverwekkend hormoon dat het lichaam aanmaakt wanneer het ’s avonds donker wordt. Op kantoor en thuis zitten we meestal achter onze computer in schaars verlichte en slecht geventileerde ruimtes. Kunstlicht helpt …

Op één plaats komen alle informatiestromen en managementvaardigheden bij elkaar: in de cockpit van een vliegtuig. Ga maar na. Piloten staan onder tijdsdruk, moeten zich baseren op onvolledige informatie, er zijn altijd meerdere alternatieven voorhanden waarvan je er maar een mag kiezen en een kleine groep specialisten is in een kleine ruimte verantwoordelijk voor het leven van honderden mensen.

Vliegen is echt de veiligste manier van vervoer. De factor voor een fataal ongeluk is 0,04 per 100 miljoen vluchtmijlen tegenover 0,86 voor de auto. Daar hebben twee maatregelen aan bijgedragen.

Ten eerste de invoering van de vluchtsimulator. Een piloot kan ervaring opdoen zonder dat het mensenlevens en vliegtuigen kost. Door het trainen van allerlei unieke, levensechte situaties worden de beslissingcentra in de hersenen goed gevoed met informatie en daarmee kennis en wijsheid.

Ten tweede is in navolging van …

Evernote, OneNote en reQall zijn aardige oplossingen, maar niet goed genoeg voor Gordon Bell. Zijn visie over e-memory heeft hij verwoordt in het boek Total Recall, how the e-memory revolution will change everything.

Gordon Bell, werkzaam bij Microsoft, verzamelt al sinds 2002 al zijn digitale informatie – onder andere boeken, artikelen, films, muziek, foto’s, presentaties, zoekopdrachten, radio-uitzendingen, telefoongesprekken, chatlogs – op één plaats. Dat project heet MyLifeBits. Zijn motto: ‘Capture everything, discard nothing’.

Iedere dag wordt al zijn persoonlijke informatie automatisch opgeslagen en geïndexeerd. Het lijkt haast wel of het systeem wat hij gebruikt zijn eigen, echte geheugen vervangt. Het grote voordeel van dit externe geheugen is dat hij een zoekmachine kan laten zoeken naar bepaalde informatie, iets wat bij een echt geheugen niet kan. Daar schreef ik al eerder over.

Bell …

Toen we nog de schrijfmachine hadden, was het eenvoudig: je documenten vergeten deed je met de shredder of een vuurtje. Je herinnering was alles dat nog overbleef.

We horen de verhalen (deze bijvoorbeeld) waarbij iemand werd ontslagen of geen functie aangeboden kreeg wegens compromitterende foto’s of uitlatingen op dat grote, eeuwigdurende digitale archief, het internet. Maar wie vraagt zich nu af wat die ene post, tweet of reactie ooit in de verre toekomst kan teweegbrengen? Jammer genoeg heeft het internet geen delete button. Overijverige digitale Sherlocks zien daar nu een markt in.

Je eigen geheugen heeft die knop ook niet. Terecht, want anders zou je angstige of levensbedreigende situaties kunnen wissen. Ervaringen die voor je voortbestaan echt noodzakelijk zijn.

Digitaal vergeten is altijd moeilijker, omdat alle informatie volledig intact blijft. In ons geheugen verandert …

Wij mensen hebben een belangrijke eigenschap die ons uniek maakt: wij kunnen ons inleven in de ander. Dat is de zogenoemde Theory of Mind.

Onze hersenen moeten continu zingeving maken van de wereld om ons heen. Dat betekenis geven moet ook van de gedachten van andere mensen, juist omdat wij heel sociale wezens zijn. Dan is het handig om te weten wat de ander weet. Je figuurlijk verplaatsen in de gedachten en het mogelijk handelen van de ander, geeft een unieke manier om iemands gedrag te duiden. Stootte die ander jouw per ongeluk aan of niet? Was dat een echte of gemaakte glimlach? Denkt zij echt dat je die informatie nodig hebt?

Het blijkt dat we tot vier niveaus diep kunnen gaan (ik weet dat jij weet dat ik weet dat jij dat weet)!

Eerder schreef ik al …

Een geniaal stukje software dat nog heel nieuw, maar wel helemaal geweldig is: Ommwriter.

Ommwriter is (net als WriteRoom) een zo minimalistisch mogelijke full screen tekstverwerker. Denk hierbij “Ik moet tekst produceren” en niet “Ik wil mijn opmaak zus en zo regelen”. Ommwriter heeft namelijk niet de opties zoals Microsoft Word, Apple’s Pages of OpenOffice.org om je tekst mooi te maken met allerlei fonts en kleurtjes. Ommwriter heeft geen opties voor opmaak, nou ja, je kunt instellen hoe ommwriter zelf eruit ziet en dus ook de tekst veranderen, maar dan nog ziet alle tekst er het zelfde uit, geen dik of schuin gedrukte woorden of iets dergelijks.

Full screen minimalistische tekstverwerkers zijn helemaal hip op het moment, ze zorgen dat je je beter kunt focussen op de tekst die je aan het typen bent, Pages kan het, WriteRoom …

Herhaling is de sleutel tot een goed geheugen. Hoe vaker we iets herhalen, hoe meer verbindingen en associaties er worden gemaakt. We herinneren ons om niet te vergeten. Vergeten betekent immers dat we bepaalde informatie niet of niet bewust terug kunnen vinden in ons geheugen.

Herhaling betekent dat we nieuwe of reeds bekende informatie vermengen met wat we al weten. Een nieuw opgeslagen herinnering is dus een herinnering van de laatste herinnering met telkens kleine veranderingen.

Enkele praktische tips

• Koppel een gebeurtenis aan een sterke emotie (lachen, geluk, twijfel, nostalgie, angst en zo). Onze primitieve hersenen herinneren bij uitstek emotionele gevoelens: dat was immers handig op de savanne.
• Praat er met anderen over. Daardoor wordt een bepaalde gebeurtenis herhaald en opnieuw in onze herinnering opgeslagen.
• Leg zoveel mogelijk associaties, liefst grappige, onverwachte of overdreven associaties. Door het internet …
  Lees meer …

Al die informatie iedere dag… Wat moet je nu echt onthouden en wat kun je vergeten?

Voor iedereen geldt dat we binnen twintig minuten de helft van alle informatie die we ontvangen, weer zijn vergeten. Na een dag zijn we zelfs 80 procent kwijt. Behalve als de informatie van grote waarde is. Dan onthouden we meer, zeker als de context erbij wordt meegenomen.

Er bestaan twee theorieën over vergeten. De vervaltheorie stelt dat de informatie in ons geheugen in de loop der jaren verdwijnt, zeker als de informatie nooit of zeer zelden wordt opgeroepen. De tweede theorie staat bekend onder de naam interferentietheorie. Deze theorie stelt dat alles wat binnenkomt via onze zintuigen, permanent wordt opgeslagen. Omdat er steeds meer informatie bij komt, wordt het moeilijker de juiste informatie op te halen: informatie gaat meer op elkaar lijken en overlapt of verstoort andere informatie….