Vroeger verwees de huisarts je door naar een therapie. Tegenwoordig komt de verantwoordelijkheid voor het kiezen van de juiste therapie steeds meer bij de ‘patiënt’ zelf te liggen. De therapeut moet goede uitleg geven. Maar waar moet je als ‘patiënt’ op letten?

Neem zelf verantwoordelijkheid!
Als je zonder verwijzing van de huisarts naar een therapie gaat krijg je zelf ook verantwoordelijkheid. Neem geen houding aan van, ‘de therapeut zal het wel weten’. De therapeut weet namelijk alleen wat hij weet. Hij zal proberen om jou probleem op te lossen met de kennis die hij heeft. Maar misschien is er wel een andere therapie die veel beter voor jou werkt. Je moet dus heel kritisch zijn.

Probeer te denken in oorzaak en gevolg. Als je de oorzaak aanpakt, pak je de klachten aan. Voorbeeld:  je hebt al jarenlang last van je schouders. Stel dat de oorzaak van de spanning is dat je je schouders de hele dag optrekt. Dan zul je dus moeten leren hoe dat kan. Waarom trek je ze op? En vervolgens moet je leren hoe je ze kunt ontspannen. Dan doe je echt iets aan de klachten.
Geloof in zo’n geval van niemand dat een paar massagebehandelingen de klachten wel op zullen lossen. Je hoeft echt geen specialist te zijn om te bedenken dat dit de oorzaak van de klachten niet oplost.

Begin alleen aan een therapie als je duidelijk wordt uitgelegd wat oorzaak en gevolg is en hoe dat wordt aangepakt. Op die manier kun je voorkomen dat je onnodig tijd, moeite en geld weggooit. Als dit eenmaal duidelijk is, ga er dan ook vol voor. Als je eenmaal ergens geleerd hebt wat de oorzaak van je klachten is, zorg dan ook echt dat je de focus op de oorzaak houdt. Ga dan dus niet meer lopen shoppen bij allerlei andere therapieën. Bovendien kun je door de verschillende zienswijzen van diverse therapieën verward raken, waardoor je de focus op de oorzaak van je probleem weer verliest.

Ja, lifehacking gaat over de computer en internet. Die drie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dat is niet omdat je zonder computer of internet niet kunt lifehacken. Dat kun je zeker wel.

Er zijn een aantal redenen waarom internet en de computer met lifehacking verbonden zijn:

1. Veel van de auteurs die aan lifehacking.nl meewerken, scannen en lezen een groot aantal weblogs en weten wat er speelt op het internet. Op internet en in het gebruik ervan kan er veel makkelijker en efficiënter. Je komt veel hacks tegen, en bedenkt zelf oplossingen voor zaken waar je tegenaan loopt. Wanneer je veelvuldig actief bent op het web dan liggen hacks op en over het web, en over de mac en pc, als het ware voor het oprapen.
2. De computer is een ding waar je optimaal controle over kunt hebben. Daar valt veel te sturen. Hij spreekt je niet tegen en verbindt je wel met de rest van de wereld. Computer- en webhacks zijn dus heel erg makkelijk toepasbaar.
3. Wanneer een lifhacker op zoek is naar kennis en informatie zal hij eerder een aantal zoektermen intypen in Google dan naar de bibliotheek gaan en een aantal boeken lenen. Soms is het lezen van een een samenvatting van boek namelijk veel efficiënter dan het lezen van het hele boek. En laat er op het internet nu een groep mensen zijn die boeken, seminars, gesprekken, enz. beschrijven en samenvatten. En dat vaak ook nog eens in een visueel aantrekkelijke vorm op het web plaatsen. Zoals bijvoorbeeld met slideshare. Daarnaast is kennis ook nog eens vluchtig en veranderd er veel. Het web beent dat prima bij, boeken niet.
4. Video’s van lezingen en presentaties door inspirerende mensen en specialisten is ook zo’n voorbeeld, die vind je in de bibliotheek niet. Wel op youtube of TED-talks.

Kortom, dat lifehacking veel over internet en de computer gaat is een gevolg van lifehacker zijn, niet een oorzaak.

Hand in hand

Lifehacken is slimmer werken, slimmer leven, en dingen ontdekken waarvan je niet weet dat het kan of er is. Iets slimmer aanpakken en daardoor eerder klaar zijn, is lifehacken. Maar tips hoe je tags slim gebruikt (taggen = categoriseren zonder categorieën), terwijl je geen tags gebruikt zijn nutteloos.

Life-hacken werkt dus alleen als je weet wat je wilt in het leven. Als je weet wat je wilt kun je kiezen: dit is wel belangrijk voor me, en dit niet. Weten wat je wilt, is jezelf kennen. En dat doe je door te zelfreflectie, spiegelen, onderzoeken en  uitproberen. Kortom door jezelf te ontwikkelen. En daarom schrijven we bij lifehacking ook over persoonlijke ontwikkeling. Omdat het hand in hand gaat.

Keuzes maken

We schrijven op lifehacking.nl regelmatig over keuzes maken. Zoals Karin Bosveld in dit leuke artikel van 15 mei 2008.

Wat is dat toch met keuzes maken dat het zo boeiend maakt? Denk aan Morpheus’ rode en blauwe pil in the Matrix. En moet Roodkapje de wolf nu wel of niet vertrouwen? En liep het bij de verkeerde keuze, nu juist slecht of goed af met haar?

Ik denk dat keuzes maken zo’n boeiend onderwerp is, omdat wanneer je een keuze maakt, je simpelweg de onomkeerbare beslissing neemt om verantwoordelijkheid te gaan dragen voor de gevolgen van je keuze.

Die gevolgen hoef je nog niet te dragen op het moment dat je nog niet gekozen hebt. Je kunt dan als het ware even stilstaan op dat kruispunt waar je links, rechts en rechtdoor kunt. En dat maakt kiezen zo fascinerend. Het is de stilte voor de storm. Het is als het moment net voor het uitpakken van een cadeau in pakpapier. Is het wat je altijd al wilde hebben, of krijg je iets waar je absoluut niet op zat te wachten en je wel zeeën van tijd gaat kosten?

Nu vallen de gevolgen bij het uitpakken van een verjaardagscadeau vaak wel mee. Maar kiezen tussen een operatie of medicijnen is van een andere orde. De crux bij kiezen is steeds of je bereid bent de consequenties te dragen van je keuze.

Nu zijn mensen daar meestal wel bereid toe als de keuze leidt tot wat ze willen hebben. Maar als het anders uitpakt dan wat je wilt. Tja, dan zit je met de ΄gebakken peren΄.

Kiezen is controle loslaten

In het boek Alice in Wonderland vraagt Alice aan de kat welke weg ze moet kiezen. De kat vraagt: “Waar wil je heen?” Alice antwoord: “Dat weet ik niet.” Waarop de kat antwoord: “Dan is iedere keuze goed.”

Wat het antwoord van de kat zo mooi maakt is dat hij de uitkomst loskoppelt van wat Alice wil. Wij willen nog al eens denken dat keuze en uitkomst aan elkaar vast zitten, en dat zitten ze meestal niet.

Achteraf zit er vaak wel logica in een uitkomst. Maar dat betekent niet dat ‘keuze’ en ‘uitkomst’ vooraf ook al aan elkaar gekoppeld zijn. De logica is er vaak pas achteraf. Søren Kierkegaard schreef dat heel compact op:

“Life can only be understood backwards,
but it must be lived forwards.”

Succes met loslaten!

© Jasper Jobse

Op 12 februari zag ik de BBC – Horizon documentaire “how to make better decisions“. Hierin was te zien dat onderzoek heeft aangetoond dat het deel van de hersenen waar emoties worden verwerkt (amygdala), grote invloed heeft op het maken van keuzes. Het is je ‘frontale kwab’ die deze ‘amygdala’ van rationeel tegenwicht moet voorzien, en die frontale kwab doet bij de een zijn werk beter dan bij de ander.

Bij de ‘Prospect Theorie‘ laat je mensen kiezen tussen wel of niet gokken. De keuze is telkens vergelijkbaar maar op een andere manier vormgegeven. De ene geeft je eerst een gevoel van ‘rijkdom’ en je moet gokken om die niet te verliezen, en de tweede gaat uit van je huidige situatie en je kan gokken om rijkdom te verkrijgen. Het blijkt dat mensen eerder gokken om verlies te beperken dan om winst te vergroten!

Daarnaast zijn we ook nog eens keuzeblind. In een experiment van Lars Hall en Petter Johansson moesten proefpersonen kiezen tussen twee foto’s van mensen. Soms verwisselde de onderzoeker de gekozen foto zodat de proefpersoon de NIET-gekozen foto kreeg. De proefpersoon merkte dit vrijwel nooit op en kon vervolgens ook met de verkeerde foto in de hand de keuze voor die bewuste foto uitstekend beargumenteren. Wij zijn er dus heel erg goed in om onszelf voor het lapje te houden.

Maar er gloort licht aan de horizon: Garth Sundem schreef ‘Geek Logik‘ een boek vol wiskundige formules (met een knipoog) waarmee je door het invullen van een serie variabelen een rationele uitkomst krijgt op basis waarvan je beter kan kiezen. De ‘beste’ keuze rolt zo uit die formule. Garth zegt zelf dat het niet om de formule zelf gaat, maar het invullen van al die variabelen stimuleert het rationele deel van je hersenen om vanuit de feiten naar een beslissing te kijken. Je maakt zogezegd je frontale kwab alert en wakker, je versterkt hem.

De documentaire besluit met vijf tips die ik jullie niet wil onthouden:

1. Wees je bewust van de kracht van emoties en de kunst om jezelf voor de gek te houden.
2. Wees alert op keuzes die om ‘verlies of winst’ lijken te draaien; vraag je af of je gemotiveerd wordt door de angst om iets kwijt te raken en kijk dan nog een keer meer rationeel naar je keuze.
3. Maak een lijst met pro’s en een met contra’s, geef elk argument een cijfer naar de mate van belangrijkheid en tel de scores per kolom op. Dit is een versimpelde versie van de Multi attribute utility. Deze wordt gezien als een rationele optimale manier om complexe beslissingen te nemen.
4. We slagen er vaak niet in om voldoende hypotheses te formuleren. Stel jezelf de ‘waarom vraag’ 5 keer. Je vraagt dus dóór: “waarom wil ik liever die BMW?”, “omdat ik dat een stoere auto vind”, “waarom is een stoere auto belangrijk?” etc. Dan kom je makkelijker bij de basis van je keuze en je verbreedt je zoektocht naar perspectieven.
5. Je brein kan niet teveel opties tegelijk aan, dus verdeel ze onder in beheersbare groepen. Een beslisboom dus. Groepeer een overweldigende hoeveelheid informatie en mogelijkheden in categorieën, zo kan er telkens een cluster aan mogelijkheden afvallen.

Tot slot: rationeel beslissen kan je helpen om een betere of een optimale keuze te maken. Maar als jij de ervaring hebt dat je intuïtie of voorgevoel vaak raak is, train jezelf dan ook om daarnaar te luisteren en neem dat mee in je keuze.
Als ik deze documentaire had gezien voordat ik naar een nieuwe mobiele provider overstapte en een telefoon uitzocht, had ik waarschijnlijk heel anders gekozen. Maar dat wil ik niet weten, want ik begin er eindelijk in te slagen mijn keuze te rationaliseren