Sommige mensen beweren de video van het ongeluk van prinses Diana meerdere keren te hebben gezien. Er bestaat helemaal niet zo’n video, maar sommige mensen zijn overtuigd van het tegendeel. Dat zijn dan valse herinneringen, die moeilijk kunnen worden verwijderd uit je geheugen Zo zijn veel optische spelletjes gebaseerd op zaken die er niet zijn of bewegingen die niet bestaan. Het blijkt zelfs heel moeilijk om beweging die je waarneemt, maar die er niet is, niet te zien (hoe vaak je ook naar het plaatje kijkt, het zijn toch echt rechte lijnen).

Maar ons brein doet nog meer fascinerende dingen. Zo zijn onze hersenen gewend van alle input een logisch en consistent verhaal te maken. Als niet alle gegevens worden ontvangen, vult het brein gewoon aan, omdat het dat nu eenmaal graag doet. Ook om niet al te gek te worden van alle input die iedere dag moet worden verwerkt bij al die opgeslagen herinneringen. Soms zijn die aanvullingen gebaseerd op ervaring, vooroordelen of verwachtingen. Soms is het gewoon gokwerk van het brein. Trouwens maar goed ook: als je echt alle informatie op zou moeten nemen, kwam er nooit iets van je leven of besluiten terecht.
Zo zie je dat de huidige situatie wordt waargenomen met alle persoonlijke herinneringen van die persoon: in hoge mate gekleurd dus.

Daarom, als je ook maar even twijfelt aan een ‘ik heb het echt gezien hoor’, het ‘wetenschappelijk bewezen’ of ‘zij zei het’: in geval van twijfel doorvragen of zelf checken.

Leuke voorbeelden van deze valse herinneringen of echte waarnemingsfouten uit de praktijk zijn welkom.