Thuis

Leer je kind goede gewoontes

Iedereen heeft vervelende gewoontes. Ook je kinderen zijn, gelukkig, niet perfect! Maar sommige gewoontes van je kind wil je hem/ haar toch graag afleren. Vloeken, duimzuigen, niet tegen je verlies kunnen, neuspeuteren en waarschijnlijk kan je zelf nog wel een aantal ongewenste gewoontes bedenken. Je kan natuurlijk elke keer blijven waarschuwen op het moment dat het negatieve gedrag zich voordoet. Maar op een gegeven moment worden jij en je kind daar doodmoe en supergeirriteerd van… Het kan ook anders!

Iedereen heeft vervelende gewoontes. Ook je kinderen zijn, gelukkig, niet perfect! Maar sommige gewoontes van je kind wil je hem/haar toch graag afleren. Vloeken, duimzuigen, niet tegen je verlies kunnen, neuspeuteren en waarschijnlijk kun je zelf nog wel een aantal ongewenste gewoontes bedenken. Je kan natuurlijk elke keer blijven waarschuwen op het moment dat het negatieve gedrag zich voordoet. Maar op een gegeven moment worden jij en je kind daar doodmoe en supergeirriteerd van… Het kan ook anders!

Hoe leer je negatieve gewoontes af?

Laten we als voorbeeldje nemen dat je je kind graag het duimzuigen wilt afleren. Je kunt er dan natuurlijk voor kiezen om elke keer als je je kind “betrapt” op duimzuigen te zeggen: “haal je duim uit je mond!” of iets positiever “in bed mag je duimzuigen, niet aan tafel…” etc. etc. Misschien heb je het zelf al gemerkt, maar dit duurt heel lang en is niet echt bevordelijk voor de gezelligheid in huis… Als je het met deze hack aanpakt dan is het leuker en makkelijker!

Kijken en luisteren

Als je eenmaal hebt besloten dat je je kind het duimzuigen wilt afleren, ga je eerst goed kijken en luisteren. Naar je kind en naar de omgeving (daar hoor je zelf uiteraard ook bij!) Je gaat op zoek naar de oorzaken en de gevolgen van de slechte gewoonte… Wanneer gaat je kind duimzuigen? Doet hij het alleen thuis op de bank? Of ook op school? Alleen tijdens het tv kijken? Of zodra hij moe is? Kortom observeer de oorzaken van het gedrag van je kind…

Behalve de oorzaken zijn er ook altijd gevolgen van de negatieve gewoonte. Die gevolgen ervaart je kind als positief of bevorderend om de gewoonte voort te zetten, anders was ‘ie er waarschijnlijk al lang mee gestopt! Ga dus op zoek naar de dingen die je kind als beloning ervaart. Wordt z’n duim er zo lekker zacht van? Krijgt hij er een rustig gevoel van? Kan ie dan goed dagdromen? Gaat z’n moeder ‘m altijd even door z’n haar kroelen als hij begint met duimzuigen? Begint z’n vader altijd op ‘m te mopperen? (Ja, ook negatieve aandacht kan worden ervaren als beloning! Dit is 1 van de redenen waarom “afstraffen” lang niet altijd werkt)

Zodra je de oorzaken en gevolgen helder hebt, of denkt helder te hebben, ga je een stap verder…

Oorzaken ombuigen of wegnemen!

Stel dat je er achter bent gekomen dat je kind eigenlijk alleen duimzuigt als hij op z’n favoriete plekje op de bank zit, lekker in het hoekje! Dan kun je 2 dingen doen. De eerste mogelijkheid is zorgen dat je kind nooit meer op dat plekje gaat zitten. Dus elke keer als je kind daar wil gaan zitten sprint je er zelf heen om de plek in te pikken! Of elke keer als je kind naar de bank loopt “lok” je hem naar een andere stoel (met een knuffel, of met de smoes dat je ‘m iets in z’n oor wilt fluisteren etc.) Persoonlijk ben ik hier geen voorstander van. Je neemt je kind dan niet alleen het duimzuigen af, maar ook z’n lievelingsplek in huis. Vraag je goed af of je dit nodig vindt! Bij andere slechte gewoontes kun je misschien wel de oorzaak wegnemen, dus het is het altijd waard om creatieve ideeën te verzinnen om oorzaken weg te nemen! Wie weet zit er iets bruikbaars tussen.

Gelukkig is er een tweede alternatief. Onbewust heeft je kind de koppeling gemaakt tussen het-hoekje-van-de-bank & lekker-zuigen-op-m’n-duim. Het enige wat je hoeft te doen is dus deze koppeling te doorbreken. Dit kun je doen door de functie van de bank te veranderen. Elke keer als je kind op de bank kruipt en z’n duim in z’n mond wil steken kun je hem bijvoorbeeld een druif geven, een supertof stressballetje, of zo’n potje met smurrie waar ie “scheten” mee kan laten . Je kunt ook iets actiefs met hem gaan doen zodat hij “vergeet” te duimen. Denk bijvoorbeeld aan het samen lezen van een boek, het doen van een computerspelletje, of een “klapspelletje” zoals ‘papagaaitje leef je nog’ (misschien zijn hier inmiddels wel hippere varianten van 😉 ) Het moet in ieder geval iets zijn wat je kind leuk vindt.

Gevolgen wegnemen of ombuigen

Soms is het handig om ook te kijken of je de gevolgen kunt wegnemen of ombuigen. Of misschien vind je het veel makkelijker om alleen met de gevolgen aan de slag te gaan. Ook hier geld eigenlijk hetzelfde als bij het wegnemen of ombuigen van oorzaken: wees creatief en houd het belang van je kind in het oog!

Stel dat je kind vooral gaat duimen als hij het heel druk heeft gehad en misschien een onrustig gevoel in z’n lijf had. Het belangrijkste gevolg van het duimen is dan dat je kind lekker tot rust komt. Je kind heeft dus (onbewust) de conclusie getrokken duimzuigen=rust. Dit lijkt me niet iets wat je je kind wilt afnemen. In dit geval ga je dus kijken of je de koppeling kan doorbreken en je kind alternatieven kunt aanbieden. Als je merkt dat je kind onrustig is (en je dus weet: “ok straks stopt ie z’n duim in z’n mond”) neem hem dan even lekker bij je op schoot of verzin een ademhalingsspelletje met hem zodat hij op die manier rustiger wordt. Ook kinderyoga-oefeningen, samen fantaseren over iets leuks (en rustgevends), tekenen, kleien, lezen, etc. etc. kunnen voorbeelden zijn om je kind te leren hoe het zich rustiger kan voelen zonder te duimen. Het is handig als je iets uitzoekt waar je kind actief z’n handen bij moet gebruiken, want dat verkleint de kans dat ie z’n duim toch in z’n mond stopt!

Beloon de goede gewoontes!

Heel belangrijk bij deze hack is dat je je kind beloont als hij het nieuwe gedrag laat zien. Niet alleen verbaal “wat goed dat je lekker rustig aan het tekenen bent” maar ook non-verbaal door naar hem te glimlachen, je duim op te steken, een aai over z’n bol te geven etc. Deze beloningen zullen er in het begin voor zorgen dat hij het nieuwe gedrag makkelijker volhoudt en dat het negatieve gedrag een minder belangrijke rol gaat spelen in z’n leven. Op den duur, als het nieuwe gedrag steeds natuurlijker wordt kan je de complimentjes en beloningen natuurlijk afbouwen…

Nadelen

Als je dit goed wilt doen gaat er veel tijd in zitten. Je moet goed observeren, goed opletten en veel tijd en aandacht vrij maken voor je kind. Daarnaast laat een kind zijn slechte gewoontes vaak in verschillende situaties zien, en je bent natuurlijk niet altijd bij je kind in de buurt. Bovendien zijn er meer volwassenen in het leven van je kind die invloed hebben op zijn gedrag. Ook bij deze knelpunten is het dus handig om creatief te zijn. Vertel de juf enthousiast wat je vorderingen thuis zijn, misschien kan ze het ook op school toepassen! Heeft je partner geen zin om mee te doen aan dit gedoe? Misschien is het een idee om hem ook “te belonen” als hij een keer wel op een andere manier met jullie kind om gaat 🙂 (tsja wij volwassenen zijn net kinderen, ook wij houden meer van positieve aandacht dan van negatieve…)

Voordelen

Toch wegen de voordelen, in mijn ervaring, zwaarder dan de nadelen. Je bent bezig met positieve dingen (namelijk het aanleren van alternatieven en die belonen). Je kind leert spelenderwijs nieuw gedrag waardoor het niet het gevoel krijgt verkeerd bezig te zijn. Veel positieve bevestiging verstevigd zijn zelfvertrouwen. Je stimuleert je eigen creativiteit en je dwingt jezelf om oprechte aandacht te geven aan je kind waardoor jullie band nog sterker wordt.

En ik vermoed dat je jezelf trotser voelt als je je op deze manier iets afleert, want hij leert nu niet alleen iets af. Hij leert ook bij!

Ik ben heel benieuwd naar jullie ervaringen rondom het afleren van slechte gewoontes!

over de auteur

Fanny Koerts

Ik houd me bezig met Sociale Dynamiek en talentontwikkeling in teams en projecten. Ik ben extreem nieuwsgierig, communicatief vaardig, en creatief. Geef mij een complex proces wat wel wat opschudding en nieuwe inzichten kan gebruiken en ik doe mee!

Reageer

10 Reacties

  • Een hoop tijd en moeite in gedrag steken, wat zich vanzelf door tijd zal oplossen.
    Wacht een aantal jaar dan is er echt werk aan de winkel. Wat nu door velen word nagelaten!

    Met gevolg verwende brutale etters.

  • Tja sam, zo werkt dat dus niet…… als je je kinderen er niet jong
    aan went dat je als ouders heb opvoedt (dus ongewenst gedrag corrigeert)
    zullen ze het als puber helemaal niet meer accepteren.
    Dus aan het werk, liefdevol en doortastend, je kent het spreekwoord
    van de stinkende wonden vast wel…

  • Nou ik zit meer te denken dat je kind op 5 jarige leeftijd geen algebra hoeft te kennen, of andere kunstjes.
    Ik heb het niet over het op de juiste manier van aansturen van een klein kind.
    Dat lijkt me iets logies. Hoewel! Zelf voor velen is dat een niet te bevatten concept.
    Er worden zelf tv programma’s mee gevuld hoe kleine kinderen een heel huis naar hun hand weten te zetten. Onbegrijpelijk!

    Dat je het zo ver laat komen. Een aantal huize bij mij vandaan woont een dergelijk gezin met 3
    En in de zomer als de deuren open gaan. Valt je de mond open. Hoe redelijk intelligente mensen.
    Zo makkelijk in de luren laten leggen. Middels een hoop geschreeuw en gejank.
    Om de dingen van die dag binnen te halen. (altijd met succes)

  • Wat hier goed werkt is de ( kleine) geldboete.
    Begonnen als straf voor het springen op de bank omdat echt niets hielp.
    ( 2 jongens van 5 en 7 jaar)
    Boete van 20 eurocent voor het springen op de bank, en het werkt pefect!De jongste was in het begin nog wel dwars, “ik heb toch genoeg geld” maar na meerdere malen te moete inleveren uit zijn spaarpot werkte het toch.
    Wel elke week zakgeld geven en de boete/muntstuk gelijk uit de spaarpot halen, zodat ze het gelijk zien.
    Na een paar maand de geldboete opgelegd voor het opzettelijk boeren ( de ene) en iritant fluiten (de andere) waar corrigeren niet meer helpt.
    20 eurocent boete (en 50 eurocent voor een grote boer, humor werkt altijd goed) Ja, ook vader krijgt de boete :))
    Soms gebruik ik het om een einde te maken aan het gebruik van schuttingtaal/ grof taalgebruik.
    Vaak is dreigen met de geldboete al genoeg om een einde te maken aan ongewenst gedrag.
    Niet te vaak of voor allerlei dingen gebruiken & consequent toepassen.

  • Als meer mensen hier thuis mee zouden beginnen zouden de docenten op school meer tijd overkrijgen om les te geven

  • SAMEN iets corrigeren! De verzorgende stopt bijv. met roken, of helpt mee met ‘kinderklusjes’ zodat de ‘duimzuiger’ o.i.d. ook terug kan corrigeren of belonen.
    Gegroeide gewoontes zijn voor iedereen lastig te veranderen, de ZIN moet wel aanwezig zijn. Waarom is het een vervelende gewoonte en voor wie eigenlijk? Motivatie speelt een belangrijke rol in gedragsverandering. Succes.

  • Wat ik mooi vind aan dit verhaal over aanleren van goede gewoontes, is dat Fanny kijkt naar de oorzaken van het gedrag. Zoals een dokter hoort te kijken naar waar het vandaan komt, ipv alleen naar welk zalfje voor dit eczeem werkt. Je gaat een stap dieper, wat meer tijd kost en meer op zal leveren als je de juist oorzaken en aanpak hebt gevonden.
    Bedankt voor de tip. ik ga ‘m toepassen.

  • Hallo

    Waarom duimzuigen afleren, als een kind dat fijn vind lekker laten duimen, dat is zijn rust.
    Ik duimde als kind ook lekker met lapje en nu als 37 jarige nog steeds. lekker rustgevend en veilig gevoel.
    Duimen is het laatste waar je je al;s ouders druk om hoeft te maken,
    rokende ouders in huis daarin tegen verpesten de gezondheid van kleine kinderen en andere mensen, waar halen die het gore lef vandaan.
    Laten rokende volwassenen maar eens beginnen om die achterlijke gewoonte te stoppen.

  • Hallo,

    Mijn zoon van 6 jaar heeft de gewoonte om ’s nachts tussen 05.00 en 06.00 wakker te worden, gaat hij naar het toilet en wel weer terug in bed, zo ver heb ik ‘m nu wel, maar eenmaal half in slaap gaat hij fluisteren. Inclusief schietgeluiden, racegeluiden etc. Als het nu zo was geweest dat ik hem vechtspellen op de computer had laten doen of zo of actiefilms had laten kijken, nee, bewust niet.
    Alleen, zijn zusje en iedereen verder in huis wordt er wel wakker van. Als ik er iets van zeg, houdt het voor ca. 2 minuten op en begint het zo weer. Ik kan hem natuurlijk wel eerder uit bed halen om 03.00 te laten plassen; alleen is dat al gebeurd, mijn zoon ging om 04.00 naar het toilet, wordt evengoed om ca.5.30 wakker. Later naar bed laten gaan is ook geen oplossing, hij wordt om die tijd wakker, wat er ook gebeurt.
    Ben ik benieuwd welke suggesties u heeft,

    Met vriendelijke groet, moeder overste van de fam. Slapeloosheid.

  • De ontwikkeling van een kind begint direct na de geboorte. Een slechte ouder behandelt zijn kind zoals jij aangeeft Sam. Vele ouders zouden in mijn ogen eerst een goede opvoed cursus en cursus voor hunzelf moeten hebben, voordat ze aan kinderen beginnen.

    Ontzettend veel kinderen krijgen helaas nog steeds een slechte opvoeding wat hen, hun hele leven achtervolgd en waardoor ze nooit werkelijk zelfvertrouwen krijgen!