Persoonlijk Productiviteit Werk

Is Mindmapping, een van de pijlers onder Het Nieuwe Werken? deel 3

wat is mindmappen
Avatar
Geschreven door Jerre Lubberts

mindmap gebruikt bij onderhandelingen regeringsformatieDit is het laatste deel in de zoektocht naar hoe mindmapping kan helpen je werk beter te doen. In deel 1 heb ik me afgevraagd wat dat ‘beter doen’ inhoudt en of het mindmapping daar zo’n belangrijke rol in speelt dat het een van de pijlers onder Het Nieuwe Werken zou moeten zijn. Ook in dit deel bespreek ik een aantal toepassingsgebieden om na te gaan in hoeverre bestaand onderzoek mijn persoonlijke ervaringen bevestigt. Hier trek ik ook de conclusie of mindmapping een pijler van HNW zou moeten zijn.

Wat zit er achter een goede mindmap?

Een van de meest gevolgde trainingen in 2010 was ‘leren mindmappen’. Dat heeft tot wildgroei en veel slechte mindmaps geleid. Een goede mindmap faciliteert in mijn ervaring zowel het proces van lineair ordenen van de informatie die binnenkomt (linker hersenhelft) als het simultaan een volledig plaatje daarvan maken (rechter hersenhelft). Bijvoorbeeld bij het voeren van onderhandelingen komen beide intensief aan bod. De mindmap hierboven is onderdeel van een onderhandeling ondersteunend systeem gemaakt en gebruikt bij de één na laatste regeringsformatie door een van de politieke partijen. Daniel Pink noemt in zijn boek A Whole New Mind een ander voorbeeld van hoe dit whole brain thinking werkt.

Verschillen linker en rechter hersenhelft

Linker en rechter hersenhelft functies

Stel, je bereidt met je partner een belangrijk etentje voor gasten voor en jíj zou de wijn halen. Een uur voor de gasten komen ontdekken jullie dat de wijn er niet is en je partner sist boos: ‘Ik ga wel naar de avondwinkel!’ Als je alleen met je linker hersenhelft zou denken, maak je een analyse van de informatie die woord voor woord binnenkomt en zou je kunnen denken: prima, dat is geregeld. Echter als je tegelijkertijd alle andere informatie gebruikt om het plaatje compleet te maken, lichaamshouding van je partner, gezichtsuitdrukking, intonatie, denk je misschien: oeps.

Je zou kunnen zeggen links is tekst, rechts context. Een goede mindmap stimuleert daarom denken met je hele brein, ofwel: de samenwerking tussen beide hersenhelften. Dit gaat verder dan de mindmapregels die je in de boeken van Tony Buzan aantreft. Uit de mailreacties op deel 1 en 2 bleek dat veel mensen mindmapping in eerste instantie vooral zien als een schrijf- en geheugentechniek en daarbij voorbijgaan aan mindmapping als denktechniek. Een goede mindmap helpt ons beter te denken.

Mindmapping vergroot het leervermogen

Mijn ervaring als trainer én leerling is dat mindmapping een effectieve methode is om te leren, kennis over te brengen en beter te leren denken. Uit een studie door Abi-El-Mona en Adb-El-Khalick (2008) bleek dat WO-studenten die mindmapping toepasten een aanzienlijk steilere leercurve vertoonden in het verwerven van conceptueel inzicht en praktisch redeneren dan studenten die conventionele studietechnieken gebruikten. Ook uit onderzoeksmateriaal verzameld door Budd (2004) blijkt dat het gebruik van mindmapping de studenten betrekt bij het actief leren. Mento e.a. (1999) verklaren dat mindmapping een effectief, cognitief hulpmiddel is dat op verschillende manieren kan worden ingezet vanwege het potentieel om associatieve en niet-lineaire gedachten vorming te stimuleren.

Mindmappen stimuleert het expressieve of visuele denken en biedt studenten ook een andere manier om hun kennis en begrip met elkaar te delen (Goodnough and Long, 2002). Dit is een factor van betekenis en van nut voor studenten die moeite hebben met meer conventionele onderzoeks- en schrijfwijzen (Peterson and Snyder, 1998). Onderzoek van Cain (2001/2002) toonde een verbetering aan van het concentratievermogen (ook voor een langere tijd op één taak), van het kunnen stellen én beantwoorden van vragen en van de onafhankelijkheid bij de uitvoering van opdrachten.

Mindmapping stimuleert kritisch denken

Een mindmap kan helpen om met meer bewustzijn, grotere helderheid, meer diepte en breedte te denken en zo de relaties tussen ideeën en elementen van een thema te verkennen buiten de gebaande paden. Het geeft een nieuw perspectief, doordat het je in staat stelt alle relevante vraagstukken te onderkennen (analyse; links) en keuzes in het licht van het grotere plaatje (holistisch; rechts) te kunnen onderzoeken. Het wordt ook makkelijker om nieuwe kennis en informatie te integreren en logisch te organiseren, omdat je niet gebonden bent aan een rigide structuur.

Mueller e.a. (2002) beschrijven hoe mindmaps worden gebruikt om patiëntenzorg te plannen, wat heeft geleid tot een verbetering in denkvaardigheid, waaronder: het kritisch denken, whole brain thinking en het veelomvattend denken. Deze aanpak bevordert het kunnen plannen van zorg geconcentreerd op de patiënt als het centrum van het zorgplan en het stimuleren van het maken van verbindingen tussen verpleegkundige diagnoses en patiëntenzorggegevens.

Volgens onderzoek van Peterson en Snyder (1998) stelden mindmaps deelnemers letterlijk in staat te ‘zien’ welke variabelen bij een maatschappelijk probleem betrokken zijn en de onderlinge afhankelijkheden tussen deze variabelen. De mindmaps bevorderden ook het kritisch denkvermogen en werden gebruikt om verschillende wijzen van benadering van hetzelfde onderwerp mogelijk te maken. Bovendien faciliteerden mindmaps een effectieve probleemoplossing en konden deelnemers op de juiste wijze vaststellen waar aanvullende informatie nodig was.

wat doet mindmappen met je

mindmap van mindmapping resultaten door Academy of Minds

Wel of geen pijler van Het Nieuwe Werken?

Vanuit de kapstok – de werkzaamheden van de kenniswerker – die ik in de drie delen heb gekozen bleek dat mijn persoonlijke ervaring als trainer en adviseur wordt bevestigd door de genoemde onderzoeken. Deze geven aan dat mindmapping een belangrijke bijdrage kan leveren om je werk beter te doen. Ik ben naast de in dit en het vorige deel genoemde onderzoeken ook nog onderzoeken tegengekomen (met dank aan ‘Buzan Online’, ‘Mind mapping: Scientific Research and Studies’) die aantonen dat mindmapping ook je geheugen en het schrijfproces verbetert en zelfs kan leiden tot meer plezier in je werk (mail of tweet me even als je hierin geïnteresseerd bent).

Of mindmapping een pijler onder Het Nieuwe Werken is hangt wat mij betreft óók in belangrijke mate af van de gebruikte definitie van Het Nieuwe Werken. De meeste definities die ik ben tegengekomen missen volgens mij een essentieel onderdeel: Het bewust zijn en verbeteren van je (ons) denkproces. Daarom hanteer ik deze definitie die voortborduurt op de definitie uit deel 1:

~Meer de juiste dingen doen in minder tijd met meer plezier en resultaat vanuit rust en balans~

Deze definitie behelst een aantal zaken als het bewust (denken en) maken van keuzes, een plezierige werkplek, de juiste (denk)houding en motivatie, slimmer (samen)werken (en denken) niet harder met plezier en vanuit rust en overzicht, kennis (en denkkracht) hergebruiken en het beter balanceren van privé- en werkdoelstellingen. Dat vraagt nogal wat van ons! Dat gaat verder dan gedrag, outputsturing, het gebouw, tijd- en plaatsonafhankelijk werken en (ICT) systemen. Hier speelt beter en bewuster nadenken een essentiële rol. Er is inmiddels veel gediscussieers over deze HNW definitie en daarmee verder aangescherpt. Reageer hier zelf ook op deze aanscherping.

Veel van mijn cursisten geven aan het steeds moeilijker te vinden overzicht te houden en om te gaan met de werkdruk, toenemende hoeveelheid informatie (actoren) en vragen van managers en collega’s. Ze nemen niet altijd bewust een pauze tussen actie en reactie om goed na te denken (daar zit de vrijheid). Bovendien is onze manier van kijken naar ‘het werk’ en wat technisch mogelijk is continu aan verandering onderhevig.

Mindmapping, een belangrijke pijler onder Het Nieuwe Werken!

Mindmapping blijkt ons denken goed te ondersteunen. Goede mindmaps stimuleren onze beide hersenhelften om samen te werken, waardoor we makkelijker het complete plaatje kunnen construeren van alle lineaire input inclusief de actoren en de onderlinge verbanden. Door een goede mindmapvisualisatie kunnen we beter denken omdat we onze gedachtestappen letterlijk kritisch kunnen bekijken en we (bewust) kunnen controleren of we de juiste argumenten bij onze meningen hebben gevonden en op welke feiten die gebaseerd zijn. Maar ook om een compleet nieuwe gedachtelijn op te zetten (buiten de ‘gebaande paden’). Dit leidt tot meer creativiteit, een verbetering van ons probleemoplossend vermogen en geheugen.

Helemaal krachtig wordt het als we samen op deze manier gaan denken (livemindmapping) en bijvoorbeeld aan de hand van een beamerscherm direct kunnen controleren of onze gedachtestappen kloppen en we nog wel een dialoog voeren (dit kan zelfs tegelijkertijd, tijd- en plaatsonafhankelijk via een online mindmap applicatie). Hierdoor zijn we in staat ons denken en daarmee (onze kijk op) ons werk continu te verbeteren. Vanuit die gedachte is mindmapping wat mij betreft een belangrijke pijler onder Het Nieuwe Werken. Een manier om dit individueel te doen is Het Nieuwe Werken in te steken vanuit een Personal Dashboard en in teamverband met Het Nieuwe Vergaderen of Het Nieuwe Samenwerken.

Lees s.v.p. ook Mindmapping, een van de pijlers van Het Nieuwe Werken (deel 1) en Mindmapping, een van de pijlers van Het Nieuwe Werken (deel 2). Ik ben benieuwd naar je reactie!

over de auteur

Avatar

Jerre Lubberts

Jerre Lubberts is oprichter van o.a. World of Minds, Academy of Minds en aHa!Coaching. Hij deelt graag kennis die hij en zijn team in de praktijk opdoen in allerlei verandertrajecten.

Help je mee kennis te delen? Zet dan jouw ervaring of ideeën onderaan een artkel en Jerre regelt vouchers voor je zodat je GRATIS mee kan doen aan een van deze webinars: http://academyofminds.com/nl/trainingen-workshops/webinars/

Jerre helpt om het leervermogen van mensen, teams en organisaties te vergroten en verandertrajecten te accelereren. Jerre is ervan overtuigd dat 'werken' veel leuker en beter kan. Vaak ook wel moet, omdat er anders mensen uitvallen (volgens CBS/TNO heeft 1 op de 7 werkers last van burn-out verschijnselen).

World of Minds is gespecialiseerd in Sociale Innovatie (Slimmer werken, - sturen en -organiseren) o.a. door de 'denk- en doe-kracht' van mensen, teams en organisaties te versterken.
Niet alleen om tijd en geld te besparen maar ook om te helpen sneller in te spelen op veranderingen en het werkplezier te vergroten. Door invoering van Slimmer Werken programma's/ trainingen en door (denk)sessies te ondersteunen met een ervaren moderator en ‘livemindmapper’. Een sessie kan een vergadering, strategie-, brainstorm- of kennis-bijeenkomst zijn, maar ook een project start-up of een paneldiscussie tijdens een congres.

Zo heeft Jerre in teamverband geholpen een methode te ontwikkelen om met de inzet van 'visueel denken' moorden op te lossen, een regering te formeren, een dashboard te maken voor een Minister President en een kennismanagement 'best practice' voor een energie bedrijf wereldwijd in te voeren.

Jerre is ook Barista en zet graag een lekker kopje koffie of thee voor je tijdens een goed gesprek op kantoor van World of Minds in Den Haag, waar geëxperimenteerd wordt met nieuwe werkvormen, hij sessies faciliteert, (startende) ondernemers adviseert en ook trainingen geeft vanuit Academy of Minds.

Reageer

12 Reacties

  • Geheel met je conclusie eens. Er zijn verschillende typen mindmapping software, elk met hun specifieke eigenschappen. Ik heb de beste ervaringen met PersonalBrain (http://www.thebrain.com) dat zowel in een gratis (zeer complete) als in een betaalde versie verkrijgbaar is. Voor teamwork is het pakket TeamBrain. De software gaat verder dan andere pakketten door een extra dimensie aan de mindmap toe te voegen, waardoor een strikt hiërarchische map vermeden wordt. Dus extra brandstof voor beide hersenhelften! Je moet het in de praktijk zien, om het verschil met ‘traditionele’ mindmapping software te begrijpen.

  • Hoi Frank,

    Goed te horen!

    Inderdaad hele mooie software, in mijn ervaring vooral voor brainstormen, kwalitatief modelleren en kennismanagement toepassingen. Om het nog breder te kunnen gebruiken zouden we graag de add-ins die bijvoorbeeld voor MindManager te koop zijn (zie http://www.mindmanageraddins.com) om van je map direct een takenlijst, strokenplanning, managemt matrix, kenniskleurenkaart etc. ook voor de PersonalBrain willen hebben. Bij http://www.aHaCoaching.nl en http://www.hypershifters.nl loopt hier nu een onderzoek over.

    Heb jij persoonlijke en zakelijke voorbeelden van PB maps? Kunnen we die ergens zien?

    VrGr,

    Jerre.

  • Mijn zakelijke PersonalBrains bevatten bedrijfsgevoelige informatie, dus die kan ik hier niet publiceren. Maar de twee volgende PersonalBrains heb ik op persoonlijke titel gemaakt: ‘Freeware  for Windows’ http://webbrain.com/brainpage/brain/C68B7522-A7AC-8BFE-5626-401D781928B0 en ‘Information Platform EU’ http://webbrain.com/brainpage/brain/9726AB09-5FE7-B87F-E8E6-444638D7D624. Zoals je ziet zijn beide in ‘the cloud’ te bekijken, evenals op de desktop.

  • ik gebruik mindmapping al meer dan 7 jaar. Ik begrijp niet dat nog zo weinig mensen het echt gebruiken. het heeft mijn leven totaal veranderd. Mijn werk is leuker geworden, meer rust in mijn hoofd, meer creatieve ideeen, sneller en makkelijker tot beslissingen komen, trainingen en presentaties in veel minder tijd kunnen voorbereiden, veel meer inzicht en wijsheid kunnen vastleggen, makkelijker kennisdelen, sneller komen van creativiteit naar een logischer gesprek, de inhoud van een boek jezelf eigen maken door er een mindmap van te maken, tijd en plaatsonafhankelijk zaken voorbereiden( mindmap op iphone, ipad en laptop en uitwisselbaar. kortom deze methodiek heeft mijn leven heel veel extra voldoening, rust, tijdbesparing en voorsprong op andere gegeven.

  • Hoi Hartger,

    Dank je voor je reactie. Ik ken veel mensen zoals jij en denk ook vaak waarom ontdekken meer mensen niet wat jij samenvat hierboven. Het kan immers zoveel voor je betekenen. Niet alleen je denk- en doekracht versterken maar ook rust en overzicht geven zoals jij beschrijft.

    Ik hoorde laatst dat een onderzoek uitwijst dat er veel kaf onder het koren is. Als iets populair wordt gaan veel mensen een boekje er over lezen en dan een training aanbieden. Het ‘terugkaatseffect’ is dan tweeledig. Deelnemers zijn teleurgesteld en doen er na enige tijd niets meer mee of blijven het gebruiken maar op een beginnersniveau.

    Hoe kan je dat voorkomen? Het zal wel enige tijd duren voordat er een ‘shake-out’ is in het aanbod. Zeker omdat zogenaamde ‘eerlijke vergelijkings sites’ niet altijd zo eerlijk zijn zeker als je kijkt naar de zogenaamde beoordelingen van deelnemers. Pas als je de echte orginele evaluatieformulieren mag opvragen of (ex-)klanten mag bellen krijg je een idee. Ook bij Google kom je ‘hoger’ als je maar betaald.

    Als deelnemers of inkopers zich echt goed oriënteren is het mogelijk om teleurstellingen te voorkomen. Bijvoorbeeld door checklists te gebruiken zoals dit lijstje met ‘selectiecriteria voor een goede training’: http://www.academyofminds.com/wp-content/uploads/2012/02/Selectiecriteria-voor-het-kiezen-van-een-toptraining.pdf

    Wij hebben zelf voor een grote mindmap software fabrikant 83 trainers in Europa mogen certificeren (van Portugal tot en met Moskou) en hier veel van geleerd. Het belangrijkste onderdeel van de certificering is naast inhoudelijke kennis, didactiek in mijn opinie ook in hoeverre een trainer in staat is om theorie te vertalen naar de dagelijkse praktijk. Oftewel hoe je beter kan brainstormen of vergaderen, kennismanagement of projecten opzetten, account- of kwaliteitsmanagement doen maar ook simpelere vertalingen als (management)rapportages, presenteren en het maken van een dashboard etc.Ik merk als je vooral ‘dagelijkse pijnen’ verlicht, de deelnemers aan je training het op een veel betere manier gaan gebruiken (dus motivatie door praktijkvoorbeelden en deze vertalen naar algemeen toepasbare templates).

    Een veelgemaakte fout is dat de trainer een te groot EGO heeft en wel eens flink gaat etaleren wat hij/zij allemaal wel niet weet. Zo heb je trainingsdag gauw gevuld (met .ppt’s) maar niet de hoofden van deelnemers met praktische kennis en (oefen)eravring die de volgende dag kan worden toegepast. Goede trainingen leveren vooraf, tijdens en achteraf kennis, theorie en achtergrondkennis, oefeningen, filmpjes, templates en ruimte voor (virtuele) personal coaching bijvoorbeeld via leerwebsites.

    Heel belangrijk in die inpassing in je werk is (ook wat jij noemt) het cross-platform (laptop, desktop, smart phone, tablet én papier!) kunnen mindmappen en integreren in bijvoorbeeld een on-line personal dashboard (of team dashboard) in de vorm van een mindmap.

    Ook het delen van kennis is belangrijk hierbij. Ook om feedback te krijgen en verder te verbeteren. Vandaar dat we bijvoorbeeld hier veel gratis templates, downloads van templates en boeksamenvattinge, checklists etc. gratis aanbieden: http://www.worldofminds.com/downloads

    Misschien heb je daar wat aan? Ik hoor graag je feedback!

    VrGr,

    Jerre Lubberts.