Persoonlijk

Multitasking bestaat niet. Doe één ding tegelijk.

Stel je eens voor dat je aan al je collega’s en gezinsleden dingen nooit vaker dan één keer hoeft te vragen. Dat je altijd zekerheid en vertrouwen hebt dat zij wat ze moeten doen, ook werkelijk doen, op tijd en met aandacht. Wat zou jou dat een rust geven en ruimte om te focussen op de dingen die voor jou belangrijk zijn, die je goed kan en waar je plezier aan hebt. Stel je voor dat jij zo iemand kan zijn voor jouw collega’s en huisgenoten. Daar doe je ze volgens mij een groot plezier mee.

Een normale dag uit het leven van veel mensen is opgebouwd in ‘lagen’. Je begint met rituelen: opstaan, douchen, ontbijten. Allemaal vrij recht door zee. Dan is er de laag van de ‘agenda’: afspraken en andere dingen die aan een bepaald moment in de tijd gebonden zijn. Daarbovenop komt je ‘to do lijst’ met taken die horen bij projecten waar jij mee bezig bent, zowel privé als zakelijk.

Veel mensen laten zich door deze basishandelingen al verleiden tot multitasking: even je mails lezen bij je ontbijt, je moeder bellen terwijl je je boodschappenlijstje maakt of in de auto zit onderweg naar je werk. Maar door deze lagen heen weven we ook nog eens een web van onderbrekingen: mail, telefoon, rss feeds, binnenvallende mensen.

Multitasking is een computerterm: parallel (dus werkelijk tegelijk) uitvoeren van taken. Het menselijk brein kan dat niet. Met basistaken kunnen we prima uit de voeten: al lopend praten of een patatje eten, maar zodra de taken meer complex worden, lukt het onze hersenen niet meer. Multitasking komt neer op switchen tussen taken. Bij het switchen tussen taken gaat tijd en aandacht verloren. Je kiest ervoor om aandacht te geven aan een andere taak, je neemt een soort van afscheid van de taak waar je mee bezig was. Bij complexere taken heb je daarnaast nog tijd nodig om weer op te starten, zeg maar ‘in de flow’ te komen en de focus te vinden. (Hier staan de resultaten van een studie uit 2001 over de mythe van multitasking.) Een prachtig artikel over de mythe van multitasking staat op het weblog ‘Create passionate users’ van Cathy Sierra.

Uiteindelijk doen we bijna niets meer met 100% aandacht en focus. We nemen voor lief dat het tegenwoordig belangrijker is om dingen snel te doen, dan om ze goed te doen. Waarnemen, nadenken en handelen lopen dwars door elkaar heen. Als we het al als een probleem ervaren, denken we dat het niet anders kan, dat het nu eenmaal zo loopt, dat we er geen invloed op uit kunnen oefenen.

Kan het ook anders?
Volgens mij kan je er wel iets aan doen, heel veel zelfs. Wanneer je de zaken die je van tevoren aan ziet komen, met aandacht en focus kan doen, heb je ook meer ruimte en rust voor de onverwachte onderbrekingen. Dan word je steeds meer zo iemand uit de inleiding: die de dingen die hij moet doen, goed doet, op tijd en met plezier. Je neemt de leiding weer terug over jezelf.

  • Het begint bij bewustwording: let eens op hoe vaak je je als een soort reflex laat verleiden om dingen tegelijk te doen en in te gaan op onderbrekingen. Hoe vaak gebeurt het dat je de telefoon opneemt terwijl je eigenlijk niet in de gelegenheid bent om op te nemen? Hoe vaak check je je e-mail terwijl je eigenlijk iets moeilijkers zou moeten doen? Hoe vaak zit je met je muis te klikken tijdens een telefoongesprek? Hoe vaak zeg jij tegen iemand die je onderbreekt ‘nu even niet?’
  • Besluit bewust en van tevoren waar jij je aandacht aan gaat geven. Leer jezelf een goed time-management systeem aan. Taco Oosterkamp schrijft op dit weblog veel over Getting Things Done, het systeem van David Allen. In dit bericht maakt hij duidelijk wat het precies is en waarom het voor veel mensen beter is dan andere methoden of trucs.
  • Reageer bewust op onderbrekingen. Stel jezelf bij elke onderbreking de vraag: “Moet ik hier nu aandacht aan besteden?” Daarmee beslis je drie dingen: of het überhaupt iets is dat aandacht vereist. Is het belangrijk? Je besluit of het aan jou is of aan iemand anders om zich er druk over te maken, en of het nu moet of misschien ook later kan. Dit is een soort “mini-getting-things-done” proces.
  • Maak blokken tijd vrij waarvan je besluit dat die onderbrekingsvrij moeten zijn. Zet tijdens die periodes je telefoon uit. Zet sowieso het automatisch ophalen van je e-mail uit en verder alle ‘alerts’ die je van je computer krijgt. Laat je RSS reader dicht. Doe de deur van je werkruimte dicht als dat kan. Laat de mensen die je zouden kunnen onderbreken op een of andere manier weten dat je niet gestoord wilt worden.

De twee bezwaren die ik het meeste hoor zijn: “ik heb geen tijd om orde op zaken te stellen” en “mijn omgeving zet me onder druk om snel te reageren”. Om te voelen wat het voor jou kan betekenen om de leiding terug te pakken: probeer gewoon eens een tijdje echt altijd maar één ding tegelijk te doen.
Wat is jouw reactie als je dit leest? Heb jij nog andere bezwaren of hordes? Heb je tips voor mensen die hier moeite mee hebben?

over de auteur

Redactie Lifehacking

Redactie Lifehacking

Lifehacking.nl gaat over slimmer werken en slimmer leven. Diverse auteurs schrijven over het snijvlak van kennismanagement, persoonlijke ontwikkeling, timemanagement en digitale innovaties. Lifehacking organiseert regelmatig activiteiten en we geven workshops, brainjams en lezingen over lifehacking-gerelateerde onderwerpen.

Reageer

34 Reacties

  • Op vrijwel alle internet artikelen staan de links die relevant zijn tijdens het artikel, ook letterlijk IN het artikel. Ook dit is een veleiding die we moeten weerstaan eerst het artikel af te lezen, voor we naar een link gaan buiten het oorspronkelijke artikel.

    Het is handiger om relevantie links aan het eind van het geschreven stuk te plaatsen, en niet in het artikel zelf. Tenzij het een link is die informatie bevat wat noodzakelijk is om de rest van het artikel te begrijpen. Is dit niet het geval, is het alleen maar extra afleidingsmoment.

  • Ik had al een tijdje een gelijkaardige vaststelling gemaakt, maar uw artikel heeft bij mij de doorslag gegeven om er ook iets over te schrijven.

    Heb er dus een post aan gewijd in mijn blog : [url]http://e-mino.blogspot.com/2007/10/multi-tasking-is-dead.html[/url].

    (vermelding van uw artikel komt in follow-up artikel).

  • Aanvulling: Tim O’Reilly praat over “continuous partial attention”.

    In 1997 I coined the phrase “continuous partial attention”. For almost two decades, continuous partial attention has been a way of life to cope and keep up with responsibilities and relationships. We’ve stretched our attention bandwidth to upper limits. We think that if tech has a lot of bandwidth then we do, too.

    With continuous partial attention we keep the top level item in focus and scan the periphery in case something more important emerges. Continuous partial attention is motivated by a desire not to miss opportunities. We want to ensure our place as a live node on the network, we feel alive when we’re connected. To be busy and to be connected is to be alive.

    We’ve been working to maximize opportunities and contacts in our life. So much social networking, so little time. Speed, agility, and connectivity at top of mind. Marketers humming that tune for two decades now.

    Now we’re over-stimulated, over-wound, unfulfilled.

    bron:
    http://blog.platformagnostic.net/?p=37

  • @Maurice: dat klopt, dat is een verleiding die je moet weerstaan. Maar je tip om de links onderaan een artikel te vermelden is een hele goeie, dat ga ik gebruiken. Ik laat echter de links ook nog ‘in’ de artikelen staan, omdat ze daar in de context staan. Zelf klik ik op links in artikelen, die worden dan in een nieuwe tab in Firefox geopend, maar wel op de achtergrond. Dan kan ik ze lezen als ik klaar ben met het artikel zelf.

    @e-Mino: sorry je reactie was in het spamfilter blijven hangen. Geen idee waarom. Nou staat hij er twee keer op, maar da’s niet erg. Goeie postings van jou!

    @Jasper: Dat is inderdaad een geweldig artikel van Tim O’Reilly. Er zijn ook berichten die spreken van Attention Deficit Trait. Een soort ADHD maar dan niet als ‘ziekte’ maar als symptoom van informatie overdaad. Heb nog wat in de pen staan over dat onderwerp.

  • Interessant thema waar ik zelf ook mee bezig ben en ook wel eens over schrijf http://tinyurl.com/2ta9q want ik ben nu juist iemand die zich prima voelt bij alles tegelijk door elkaar heen doen.
    En er zijn vermoedelijk meer mensen zoals ik, zie daarvoor ook de post van StoweBoyd http://tinyurl.com/345sbv

    Niettemin hoor ik ook van veel mensen dat zij deze manier van werken niet prettig vinden, omdat het niet bij hen past, omdat het hen opjaagt en onder de druk zet etc.etc.
    En voor hen lijken mij jouw tips zinnig en bruikbaar want die leggen de ‘leiding’ weer terug daar waar ie hoort nl bij jezelf!

  • Jacqueline: dat is een interessant artikel. Maar toch doe je de dingen niet ‘echt’ tegelijk. Muziek luisteren en een presentatie maken kan wel tegelijk, omdat maar een van de twee dingen een complexere taak is. Maar RSS lezen en e-mail checken kan volgens mij toch echt niet 100% simultaan. Maar ik snap wel wat je bedoelt, er zijn inderdaad meer mensen die het prettig vinden om telkens kort met iets bezig te zijn en dat af te wisselen. Of daarmee hun productiviteit optimaal is, weet ik niet. Maar zolang het geen gevoelens van onrust en schuld veroorzaakt, is het niet als probleem te bestempelen.

  • Herkenbaar verhaal, te veel tegelijk doen is helemaal niet handig want je blijft switchen en elke keer moet je er weer ‘in komen’. Precies dat moeten computers ook. Je stelt dat computers ‘echt’ dingen parralel doen maar uiteindelijk is er maar 1 (of 2 of meer maar dat levert andere taakverdelingsproblemen op) processor die 1 ding tegelijk kan, niks echt parralel, Firefox en Word moeten ook gewoon op hun beurt wachten.

    Een computer schakelt dus ook, belangrijk verschil is dat een computer dit heel snel doet waardoor het lijkt alsof hij parralel werkt maar uiteindelijk is er een efficiente ‘scheduler’ die elke taak op een computer om de beurt tijd geeft. Niet allemaal even veel maar juist aan de hand van de prioriteit van de taak meer of minder in één keer. Daarbij houdt hij ook rekening met de overheadkosten van schakelen. De status van de huidige taak met al z’n registers moet opgeslagen worden op een daarvoor bestemde plek. Dan wordt de status van de nieuwe taak opgehaald, op z’n plek gezet en weer gestart waar hij de vorige keer gebleven was. Behoorlijk wat overhead.

    Ook dit schakelen en regelen gebeurt in programma’s die op die ene processor draaien en dus zelf ook overhead zijn.

    Als we dit nu vertalen naar mensen kunnen we misschien juist wel een hoop leren van hoe computers multitasken. Zolang we maar niet gaan doen alsof we vele malen per seconde van taak kunnen wisselen maar daar een meer realistische tijdseenheid voor kiezen moet dit kunnen.

    ‘Echt’ multitasken doen zoals een computer dat doet is dus: Taken tijd geven naar mate hun prioriteit. Alleen van taak wisselen als de overhead van het verstoren van je flow niet storend is.

    De enige streep die computers voor hebben op mensen is dat ze heel strict met hun prioriterings en wissellogica om gaan. Ik weet wel dat ik niet alles tegelijk moet willen maar toch blijf ik het soms proberen! Argh, beter naar Sanne luisteren (en doen wat ze zegt, niet wat ze doet ;))

  • @Herman. Zoals je zegt, inderdaad, zo werkt het brein ook. Multitasking is altijd schijn. Ik vind jouw reactie een pareltje omdat je zegt ‘Taken tijd geven naar mate van hun prioriteit’. En daar menselijk mee om blijven gaan.
    Het lijkt nou wel of ik alles zo goed voor elkaar heb, maar ik kan soms net als Jacqueline enorm genieten van een dagje van hot naar haar schieten qua werkjes, afleidinkjes, zowel online als fysiek (hee die wc is wel heel goor, even poetsen, oh even kijken of ik die kast ook ergens anders kan neerzetten… etc). Maar sinds ik me hier bewust van ben kan ik van alles wat ik doe wel veel beter genieten. En dat vind ik best belangrijk.

  • Ik ben ‘verliefd’ op je eerste alinea. Al tijden lang is het een doorn in mijn oog dat collega’s niet doen wat ze zeggen, of doen wat je ze gevraagd hebt. Terwijl mijn sterke punt (volgens diezelfde collega’s) nou juist is dat ik dat wel doe…
    En dus eindig ik een brief typend aan de een en onderwijl klagend bellen naar de ander waar mijn informatie blijft (is tegelijk klagen tegen verschillende mensen dmv verschillende media eigenlijk multitasking?) en werk ik mezelf een slag in de rondte om wel te doen wat ik zeg en te zeggen wat ik doe (toevallig de slogan van het bedrijf).
    Als storingscoördinator valt het niet mee om de telefoon uit te zetten (want daar komen de urgente storingen op binnen) maar ik kan me wel voorstellen hoe ik dit zou toe (willen) passen in mijn privé-leefomgeving.
    Toch nog eens tijd in steken om dat in te bedden in mijn leven…

  • Ha Daphne. Leuk die herkenning. Zou het daarnaast bij jou ook zo kunnen zijn dat men zo op jou bouwt dat ze zelf minder verantwoordelijkheid nemen? Als jij in de buurt bent gaat er nooit iets mis want jij doet wat je zegt en zegt wat je doet en misschien nog wel meer dan dat? Je zegt dat je storingscoordinator bent. Zou het dan zo kunnen zijn dat die storingen eigenlijk op andere telefoontjes binnen moeten komen, en niet op die van jou? Misschien interpreteer ik je functienaam verkeerd hoor. Trouwens, het lijkt mij wel fijn als storingen gecoordineerd zouden worden, dan weet je tenminste wanneer ze op gaan treden hihihi. Ik neem aan dat je eigenlijk stiekum oplossingscoordinator bent. Je kan ook het hele team het boek van GTD geven natuurlijk.

  • Hoi Sanne,
    Helemaal mee eens, over het algemeen kan een mens niet echt ‘multitasken’, anders dan een stukje schrijven en tegelijk naar muziek luisteren, zoals ik nu doe. Maar ik merk al direct dat als ik geconcentreerd werk, ik de muziek niet bewust meer hoor.
    Toch is er goed nieuws: je kunt terwijl je bewust iets aan het doen bent, tegelijkertijd je onbewuste aan iets anders laten werken! Dan voer je in zekere zin dus toch twee belangrijke taken tegelijk uit. Hoe dat werkt heb ik niet zelf bedacht, het is al een oud idee. Als je wilt weten hoe het werkt, ik heb het kort beschreven in mijn laaste post op mijn weblog:
    http://www.levenskunsten.nl/levenskunst_voor_profs/2007/10/hoe-neem-je-op-.html
    Daar kun je leren hoe je op een slimme manier belangrijke beslissingen neemt. En wel door een vorm van ‘multitasking’!

    Hartelijke groet,
    Lucas van der Valk

  • […] Eerder beschreef ik hoeveel impact onderbrekingen kunnen hebben op je productiviteit. Ik adviseerde om blokken tijd te reserveren die je vrijhoudt van onderbrekingen. Wanneer je je dag begint met een taak die concentratie en aandacht vereist en die geen automatisme is, kom je in een vorm van ‘flow’ waardoor de rest van je dag ook veel productiever is. Kies de dag van tevoren zo’n taak uit en leg alles klaar dat je nodig hebt om het te doen. […]

  • Eindelijke tijd genomen om wat artikelen te lezen van lifehacking en meteen toegepast…

    Werkt als een trein, met name het bewust kiezen van waar je de dag mee begint en dat dat zich vertaalt naar de flow waar je de hele dag in zit. Briljante start van 2008! Het bewust invullen van pieken en dips past uitstekend bij mijn snel afgeleide geest en snelle energieverbranding van mijn lijf.

    Dank ervoor.
    ps. treinreizen zijn ook weer leuk geworden met mijn knipsel-woon-werk-map

  • Onderbroken worden tijdens je bezigheden is te vergelijken met met het klikken van een hyperlink. Ik heb mezelf lang geleden aangeleerd een link op een nieuwe pagina te openen (tegenwoordig: new tab), zodat ik precies weet ‘waar ik ben’ en wat ik nog moet doen. Als je je erop concentreert dat je bij onderbrekingen opschrijft/vastlegt wat je oorspronkelijke bezigheid/gedachte was, zijn onderbrekingen lang niet zo verstorend.

  • Verschil met een computer: Die wisselt ook snel af tussen allerlei activiteiten die hij ‘tegelijk’ uitvoert – eigenlijk net zo min als mensen -, maar dan doet hij die dingen WEL met zijn volle aandacht, ondanks de snelle afwiseling.

  • Ik vind GTD common sense. David Allen heeft het alleen goed ingedeeld en verwoord.
    Maar het is geen openbaring voor me. Ik heb een goed stel hersens. Deed ik allemaal al uit mezelf. De ervaring leert… 🙂

  • één ding tegelijk is onmogelijk. Tegelijk met wat?
    Tegelijk kan enkel vanaf twee dingen.
    één voor één kan of niet meerder dingen tegelijk.

  • Hallo Sanne,
    Wel is waar een artikel dat je al geleden schreef. Het is uitermate helder en kwalitatieve links.Mooi.
    Zeker multitasking is een fictie, zeker als het gaat om het profijtelijk effect. Waarom streven velen het dan toch na? Het is in ieder geval een ‘remedie’ tegen de angst om werkelijk ergens voor te kiezen.
    http://wp.me/pIH52-6k